Chersonez Taurydzki założyli greccy koloniści w 528 r. p. n. e.  Przez jakiś czas miasto funkcjonowało jako niezależny byt. Później, uciekając się przed zagrożeniem ze strony Scytów, wpadło w zależność od Królestwa Pontu. Jak to zwykle bywało w tamtych czasach, w końcu znalazło się w granicach imperium rzymskiego. Po rozpadzie Cesarstwa Rzymskiego Chersonez znalazł się w granicach Bizancjum. W 988 roku został zdobyty przez Rusinów pod wodzą Włodzimierza I Wielkiego. Tu właśnie miał odbyć się chrzest ruskiego kniazia, który ostatecznie włączył Ruś Kijowską w obręb kultury bizantyjskiej. By przypieczętować ten, jakże istotny z politycznego punktu widzenia, fakt, Włodzimierz pojął za żonę siostrę bizantyjskiego cesarza – Annę. W XII i XIV wieku miasto było dwukrotnie najeżdżane przez Mongołów, co ostatecznie położyło kres jego historii.

Każdy turysta powinien spędzić jakiś czas spacerując wśród starożytnych murów Chersonezu. Wstęp jest oczywiście płatny, ale miejsce warte jest tej ceny. Mnie osobiście najbardziej zauroczyły ruiny starożytnej greckiej świątyni położone tuż nad skalistym urwiskiem. Nie mogliśmy również nie odnaleźć pamiątkowej chrzcielnicy kniazia Włodzimierza.

Nie jestem w stanie podpowiedzieć, w jaki sposób można dojechać do Chersonezu. My w okolicę trafiliśmy nieco przypadkiem, by odkryć, że właśnie znaleźliśmy się kilkaset metrów od tego zabytkowego miejsca. Kursuje tam jednak wiele miejskich autobusów, więc z dotarciem na miejsce nie powinno być problemu.

Fiolent to zdecydowanie jedno z piękniejszych miejsc, jakie zdarzyło mi się widzieć nie tylko na Krymie, ale w ogóle. Wysokie skalne urwisko, z którego rozpościera się wspaniały widok na błękitne morze, poprzecinane tu i ówdzie wystającymi z niego olbrzymimi blokami skalnymi. Nad kamienisto-piaszczystą plażą, do której prowadzi długi rząd stromych schodów, zawieszony jest Monastyr św. Jerzego.

W sezonie można dostać się tam dość łatwo łodzią z Bałakławy. Rozwiązanie jest komfortowe i dość tanie, ma jednak jedną zasadniczą wadę. Tym sposobem lądujemy od razu na plaży pozbawiając się widoku na morze i skały ze szczytu urwiska. My, nawet gdybyśmy chcieli, tej przyjemności nie mogliśmy uniknąć z racji tego, że poza sezonem systematyczne połączenie wodne nie funkcjonuje. Zamiast tego należy udać się autobusem na 5 kilometr (dla tych, którzy nie czytali wpisu o Bałakławie, przypominam, że to nazwa dworca autobusowego). Tam przesiadamy się na marszrutkę numer 9 i zagadujemy współpasażerów o odpowiedni przystanek, samemu bowiem trudno się zorientować, gdzie dokładnie wysiąść.

Przechodząc przez osiedle w kierunku morza trudno przewidywać, że zaraz zobaczymy coś szczególnie urzekającego. Okolica jest cicha i spokojna, niemalże wyludniona. Potencjalne kwatery do wynajęcia są również dobrze zakamuflowane. Jakże inne to miejsce niż gwarna i żywa, nawet poza sezonem, Bałakława. W którymś momencie przekraczamy starą bramę wyznaczającą granicę monastyru. Jeszcze tylko krótki kontakt ze zbierającym datki mnichem (któremu moja małżonka przypadkowo sprezentowała sporą kwotę) i oto jesteśmy na skraju urwiska. Czekają na nas zapierające dech w piersiach widoki, przepiękne słońce i delikatny wiatr dopełniają wakacyjny klimat. Czeka nas również trochę sportu, bowiem zejście na plażę i wdrapanie się z powrotem na urwisko wiąże się z pokonaniem kilkudziesięciu stromych, kamiennych schodów.

Sama plaża, co nie jest częste na Krymie, jest częściowo piaszczysta i niezbyt duża. Trwają przygotowanie do sezonu turystycznego, plażowiczów jest niewielu, pani z reklamówką pełną piw i lodów krąży między leżakami. Krótko mówiąc, żyć nie umierać.

Bałakława położona jest nad wrzynającą się w głąb półwyspu Krymskiego zatoką. Port z każdej strony otoczony jest górami, co sprawia że całość prezentuje się bardzo malowniczo.

Z tym miejscem wiążą się między innymi losy Taurów, czyli rdzennych mieszkańców Półwyspu Krymskiego. Sama osada natomiast została założona przez starożytnych Greków i początkowo nosiła nazwę Symbolon. Pod koniec XIV wieku miasto zostało opanowane przez Genueńczyków, którym służyło jako port przeładunkowy w transporcie niewolników. Pozostałością po tych czasach są ruiny twierdzy, które górują nad współczesnym portem w Bałakławie. Trzy wieki później miasto, jak i cały Krym znalazły się w rękach Rosjan. W czasach Związku Radzieckiego w skałach otaczających zatokę wykuto schron dla łodzi podwodnych. Miał on być odporny nawet na atak nuklearny a całe miasto stało się jednym z najlepiej strzeżonych miejsc w ZSRR.

Na szczęście dzisiejsza Bałakława jest dostępna dla ruchu turystycznego. Aby się do niej dostać, należy z dworca autobusowego w Sewastopolu dojechać na 5 kilometr (w ten niecodzienny sposób nazwano jeden z peryferyjnych dworców autobusowych), korzystając, na przykład, z marszrutki o numerze 17. Następnie przesiadamy się do busiku numer 3, który zawozi nas do samej Bałakławy.

Oprócz ruin twierdzy, najciekawszą częścią miasta jest port z kilkunastoma knajpkami i przystanią łódek. W sezonie można stąd łatwo i tanio dostać się na Fiolent, gdzie znajduje się przepiękna dzika plaża. W samej Bałakławie plaża niestety specjalnego szału nie robi. Jest mała i brudna a do tego położona po drugiej stronie zatoki niż główna część miasta. Z naszych obserwacji wynika, że knajpki w porcie do najtańszych nie należą, a jedzenie w nich również pozostawia nieco do życzenia. Choć to zapewne kwestia gustu i szczęścia lub jego braku.

Mi osobiście Bałakława kojarzy się głównie z widokiem na port z położonego wysoko na wzgórzu hotelu Listrigon. Z tego miejsca doskonale widać również ruiny genueńskich umocnień, które to widoki doskonale korespondują z krymskim winem i lokalnymi przekąskami.

Ryga

Nikogo chyba nie zaskoczę, jeśli stwierdzę, że Ryga jest najpiękniejszym łotewskim miastem. Plątanina wąskich, urokliwych uliczek i secesyjne kamieniczki tworzą specyficzny, nieco surowy, klimat. Właściwie za każdym rogiem czai się coś, co warte jest naszej uwagi. Można skręcać w nieznane uliczki i odkrywać ciekawe miejsca dzięki własnym eksploracjom a nie tylko przewodnikowej wiedzy. Bogactwo i urokliwość Rygi daje nam takie możliwości. Zdecydowanie jest to miejsce, któremu warto poświęcić przynajmniej kilka dni, wyjeżdżając na Łotwę.

Ciekawostki:

- Na jednym z ryskich placów spotkać można charakterystyczną babcię, która dorabia sobie tańcząc w ludowym stroju do muzyki z bumboxa.

- W restauracji Alpenrose na Starówce zjedliśmy najdroższe ziemniaki w naszym życiu. Cztery pyrki w sosie pomidorowym kosztowały 50zł. Czekaliśmy na nie godzinę, a do rachunku bez ostrzeżenia doliczono napiwek. Jedyne co mogę powiedzieć na obronę tego przybytku, to że cztery ziemniaki były pyszne.

- Na początku ulicy Brīvības (idąc od strony Starówki po prawej stronie) znajduje się świetna, tania knajpka z pierogami, blinami i kluchami wszelkiej maści. Niezdrowe, ale smaczne.

Pavilosta

Pavilosta jest małą wioską nad morzem, mniej więcej w połowie drogi między Ventspils a Liepāją. Celowo wybraliśmy to miejsce jako zdecydowanie mniej uczęszczane i zatłoczone niż flagowe kąpielisko Łotwy, czyli Jūrmala. Jednak nawet tam z noclegiem nie było wcale łatwo, choć plaża była niemal pusta. Miejscowość jest bardzo spokojna , niemal wyludniona. Jedynie niezbyt sprzyjająca aura spowodowała, że nasz pobyt tam ograniczył się do dwóch dni.

Ciekawostki:

- Poza stolicą znajomość angielskiego nie jest już bardzo powszechna. Na przykładzie pewnego dziadka stwierdzam, że łotewskiego języka pisanego również. Z niektórymi można dogadać się po niemiecku.

Liepāja

Tu z kolei zabawiliśmy jedynie jedno popołudnie, co akurat okazało się bardzo dobrym pomysłem. Liepāja poza kilkoma ulicami na Starówce jest bowiem miastem bardzo zaniedbanym i zdecydowanie mało urokliwym. Po ulicach krążą dziwni ludzie i spoglądają na świat rozbieganym wzrokiem. Jeśli nie musicie, to miejsce raczej sobie odpuśćcie.

Ciekawostki:

- W łotewskich autobusach pierwszeństwo do miejsc siedzących mają Ci, którzy kupili wcześniej bilety w dworcowej kasie. Kupując u kierowcy ryzykuje się, że będzie się stało całą drogę.

- Na dworcu autobusowym w Liepāji stoi (a przynajmniej stał trzy lata temu) oldskulowy automat do robienia zdjęć rodem z amerykańskich filmów. Po wrzuceniu monety parska, szumi i bucha parą, po czym robi fotki w stylu vintage. To największa atrakcja turystyczna tego miasta.

Ventspils

Kolejna nadmorska miejscowość. Mniejsza od poprzedniej o połowę (ok. 40 tys. mieszkańców) ale dużo bardziej urokliwa. Niewielkie stare miasto przechodzi płynnie w dzielnicę portową. Ta ostatnia zabudowana jest niskimi domkami i poprzecinana siecią niewielkich uliczek. W mieście pełno jest kwiatów, całość robi naprawdę sympatyczne wrażenie. Z oczywistych przyczyn Starówka jest dość niewielka, ale z całą pewnością warto spędzić tam jeden dzień, żeby wszystko dokładnie obejrzeć i poczuć nieco specyficznego klimatu miasta. Poza tym Ventspils ma całkiem sympatyczną plażę i bardzo ciekawy skansen etnograficzny.

Ciekawostki:

- W Centrum Informacji Turystycznej jest oferta wynajęcia domku na jednym osiedli. Spokojne miejsce ze sporym ogrodem, urządzone w tradycyjnym stylu, w pełni wyposażone, możliwość skorzystania z sauny. I wszystko to za niewygórowaną cenę. Jeden minus jest taki, że nie pamiętam jego adresu. Jeśli komuś zdarzyło się tam trafić, będę wdzięczny za bliższe informacje dla czytelników Na Wschód.

Kuldīga

Małe, dość sympatyczne miasteczko, którego największą atrakcją jest największy na Łotwie wodospad. Choć trafniej byłoby powiedzieć „najszerszy”, to jest bowiem jego zasadniczy wymiar. Jeśli chodzi o wysokość to ma maksymalnie jeden metr. Pod względem turystycznym zwiedzanie można właściwie ograniczyć do jednej, zabudowanej zabytkowymi kamienicami, ulicy.

Ciekawostki:

- W mieście znajduje się sporo hoteli, w których ceny noclegu są dość wysokie. Z kolei w miejscowej bursie ceny były śmiesznie niskie, ale przy tym adekwatne do standardu.

Cēsis

Miasto na zachód od Rygi, słynne głównie z ruin zamku Kawalerów Mieczowych. Na mnie osobiście zrobiły one fajne wrażenie, choć przyznać trzeba, że jestem fanem tego rodzaju atrakcji. Przy wejściu do zamku stoi człowiek przebrany za średniowiecznego strażnika i wręcza stylizowane lampy przydatne do zwiedzania ciemnych zaułków. Całość naprawdę robi wrażenie. Samo miasto również jest dość klimatyczne, choć względnie nieduże. Zadbane uliczki, miłe knajpki, spokojna atmosfera.

Ciekawostki:

- W mieście produkuje się jedno z bardziej znanych łotewskich piw, czyli Cēsu. Bardzo smaczne, nawiasem mówiąc.

- Dziesięć podstawowych słów w lokalnym języku potrafi czasem zdziałać cuda. Choć w przypadku Łotwy trzeba wziąć pod uwagę, że jest tam spora mniejszość rosyjska, więc ten język również jest bardzo popularny.

Wilno – rozważnie i romantycznie – „Być w Rzymie i papieża nie widzieć, to żaden grzech w porównaniu z poniechaniem Wilna.” Tak zaczyna się jedna z najciekawszych relacji dotyczących stolicy Litwy, jaką znalazłem w necie. Napisana ładnym, poprawnym (nie tak znowu częste w sieci) językiem a jednocześnie pełna praktycznych informacji. Dość powiedzieć, że sam dowiedziałem się kilku nowych rzeczy, mimo że w Wilnie byłem już dwukrotnie.

Wileński kolaż – Znowu Wilno, ale na pewno warto przeczytać. Relacja nie jest może z gatunku praktycznych przewodników, ale niesie ze sobą coś być może nawet bardziej wartościowego. Swoistego ducha miasta, wyważone spojrzenie na historię nowszą i dawniejszą. To coś, co zwłaszcza w przypadku Wilna ma niebagatelną wartość. Relacja tym samym bliska jest duchowi Na Wschód, gdzie sens podróży nie ogranicza się do zaliczanie kolejnych zabytków.

Litwa, Łotwa i Estonia – w drodze – Swoista „przelotówka” przez Litwę, Łotwę i Estonię przedsięwzięta w celu odwiedzenia Finlandii. Nie ma może tutaj zbyt wielu praktycznych informacji, ale jest charakterystyczny samochodowy klimat i fajne fotki. Autor na dłuższą chwilę zatrzymuje się tylko w Tallinie. Mimo to jestem przekonany, że relacja warta jest przeczytania.

Co mnie wiąże z Estonią? – Relacja z podróży bardziej w czasie niż w przestrzeni. Ale mimo tego (a może właśnie dlatego) jak najbardziej warta uwagi. Ludzie losy na tle historycznych przemian w Estonii. Wspomnienia znalazłem na bardzo przyjemnym portalu eesti.pl, który jako całość również bardzo polecam.

Suwałki-Wilno: Pielgrzymka jak husaria – Było o relacjach, które musisz przeczytać, bo są fajne, interesujące i klimatyczne. Teraz będzie specyficznym typie wspomnień (ten akurat blog służy jedynie za przykład), które warto przeczytać z innego zupełnie powodu. Są to tak zwane relacje kresowo-pielgrzymkowe. Nie chcę powiedzieć, że pielgrzymka do świętych dla chrześcijan miejsc jest czymś złym. Wydaje mi się jednak, że podróżując do innych krajów trzeba wykazać się odrobiną taktu. Jestem przekonany, że osoby ze zdjęć znalazłszy się na miejscu Litwinów byłyby święcie oburzone.

Poszukując wspomnień z Litwy, Łotwy i Estonii, zauważyłem że wartościowych relacji w necie jest zastraszająco mało. Z Łotwy właściwie nie udało mi się znaleźć nic. Może Wy macie jakieś ciekawe strony warte polecenia?

Przy okazji przypominam, że również na Na Wschód znajdziecie wspomnienia z Litwy oraz krótką fotorelację z Łotwy. W obliczu nędzy polskiego internetu w tym temacie, tą ostatnią powinienem czym prędzej zamienić na rzetelne wspomnienia pisane.

]]> http://www.nawschod.eu/estonia/5-relacji-z-wypraw-do-krajow-baltyckich-ktore-musisz-przeczytac/feed 0 http://www.nawschod.eu/rumunia/gosc-na-wschod-janyugo-granice http://www.nawschod.eu/rumunia/gosc-na-wschod-janyugo-granice#comments Fri, 04 Sep 2009 18:10:47 +0000 nawschod http://www.nawschod.eu/?p=919 Było lato 2003. Było nas trzech, w każdym z nas inna krew, ale jeden przyświecał nam cel: spędzić wakacje w Rumunii. Udało się, ale nie to jest tematem tego tekstu. Chcę opisać, jak przekraczaliśmy granice na naszej drodze, a były to przejścia niebanalne.

Polska – Ukraina

Naszym pierwszym celem jest Lwów, gdzie chcemy spędzić kilka dni. Docieramy pociągiem do Przemyśla, stamtąd busem do Medyki. Na razie standard, choć świat pogranicza już się otwiera: szyldy w dwu językach, auta na ukraińskich rejestracjach, wszechobecne targowiska – największe przy samej granicy. Na powierzchni chaos, ale zdaję sobie sprawę, że to wszystko wymaga nieprzeciętnej organizacji. Poza tym mam poczucie, że znów widzę, jak się w Polsce rodzi kapitalizm. Myślałem, że dziś (dziś w 2003) takie sceny to tylko pod Pałacem w Warszawie.

Wysiadamy, plecaki na grzbiet i ruszamy na przejście dla pieszych. Po polskiej stronie idzie dość gładko. Nie ma tłumów. Ludzie wokół to, jak należy się spodziewać, mrówki i inni handlarze. Wyróżniamy się. Zauważa nas młody żołnierz i ze szczerą dezaprobatą pyta: „Panowie, gdzie wy się pchacie?” Wygląda, że nie najlepszą ma opinię o Ukrainie i/lub jej mieszkańcach. Za chwilę zbieramy więcej danych.

Pas ziemi niczyjej przed drugim posterunkiem. My sobie spacerujemy, ale w drugą stronę suną pielgrzymki. Choć nie, to nie najlepsze słowo. To jest biznes, a nie (szeroko rozumiana) rozrywka. Ukraińcy podzieleni są na kilkudziesięcioosobowe grupy. Stoją w karnych szeregach, czekają na swoją kolej. Pilnują ich żołnierze pod bronią. Nie są uprzejmi. Powarkują, wydają polecenia, upewniają się, że każdy stoi na swoim miejscu, że się nie wychyla. Patrzymy na to przez siatkę oddzielającą ścieżki w obie strony. Przy zachowaniu wszystkich proporcji, skojarzenia są niepokojące.

Gruba kobieta, wykorzystując osłonę jakieś szopy, podwija wysoko spódnicę i klei sobie do potężnych ud kartony papierosów.

Ukraiński posterunek zabiera nam trochę więcej czasu, ale nie ma większych problemów. Płacimy tylko wjazdowe. Później się dowiemy, że oficjalnie już je zlikwidowali. Pięknym za nadobne, pięknym za nadobne.

Ukraina – Rumunia

Pobudka, jest 3.30 rano. Nocny pociąg z Lwowa dotarł do Czerniowiec. Nasz „krowiok” opustoszał, nie wiadomo kiedy. Bagaże na miejscu, choć mieliśmy swoje – stereotypowe? – obawy. Ja wprawdzie zasnąłem z plecakiem pod głową, ale kolegom, po osuszeniu percówki, było już wszystko jedno. Gramolimy się na zewnątrz, jest rześki przedświt. Spotykamy inną trójkę Polaków, też chcą się dostać do Suczawy. Oni ruszają na stację autobusową, my postanawiamy ponownie skorzystać z metody skokowej. Idziemy szukać taksówki. Jest, pytam o cenę. „10$ od osoby”. „Nie, 10 za wszystkich”. Zgadza się szybko, więc wiem, że mogłem negocjować ostrzej. Faktycznie, przejeżdżamy obok stacji benzynowej i widzę ceny paliwa. Do granicy wprawdzie kilkadziesiąt kilometrów i taksiarza czeka pewnie pusty kurs powrotny, ale to i tak jest przeciętny kilkudniowy zarobek.

120/godzinę, gnamy kilkadziesiąt kilometrów w stronę granicy. Komfort jazdy z plecakami na kolanach jest umiarkowany, ale „nasza” Łada, choć produkt nie pierwszej świeżości, daje radę. Poza tym jest pięknie. Świta, z pól, wśród których jedziemy, unosi się mgła, na drodze, prócz nas, nikogo. Nikt nic nie mówi, jest totalnie odprężająco.

Po jakimś czasie wyprzedza nas szybsza Łada. Zauważam, że pasażerowie to rodacy z pociagu. „Poszli!” – mówię kumplom. Kierowca nie ma problemu, żeby zrozumieć. Chyba uznaje, że mam pretensje o zbyt wolne tempo, bo dociska pedał. Od tej chwili jazda jest nieustającymi negocjacjami między silnikiem, podwoziem i karoserią jego samochodu. Są one na tyle skuteczne że, ku mojej uldze, auta nie rozrywa.

Docieramy do granicy i idziemy na posterunek. Hola, hola! Stop i nazad. Okazuje się, że to przejście tylko dla zmotoryzowanych. Stoimy w szczerym polu, dwa dni drogi wołami do najbliższego znanego nam miasta, i dostajemy komunikat, że do Rumunii nas tędy nie wpuszczą. Nigdy jednak nie jest tak dziwnie, żeby nie mogło być dziwniej. Na pobliskim parkingu, mimo wczesnej pory, stoi kilka czy kilkanaście samochodów. Ich kierowcy, tak się składa, akurat mają wolne i z przyjemnością, jeśli tylko okażemy wdzięczność, przewiozą nas do Suczawy.

Jeden z moich kolegów słusznie później zauważy, że państwo, które nie jest w stanie stworzyć swoim obywatelom odpowiednich warunków do życia, czyni wiele, by nie robić im chociaż przeszkód, kiedy sami sobie zarobek organizują, nieważne, w jaki sposób. Trudno wątpić w to, że taksówkarz, biorąc nas, wiedział o tym, że pieszo nie przejdziemy; że inni kierowcy codziennie czekali na granicy na takich klientów jak my; że celnicy właściwie mogli nas przepuścić, ale dali zarobić rodakom. Zresztą, oni też źle na tym nie wychodzą, jak zobaczymy.

Wracam więc do owego lipcowego poranka. Wiadomo już, że wjazd do Rumunii będzie wymagał grupy wsparcia. Pozostaje kwestia ceny. Pierwsze propozycje nie są, z naszego punktu widzenia, najkorzystniejsze. Jesteśmy krótko po studiach, jeszcze się Mercedesów nie dorobiliśmy. (W nawiasie mówiąc, do dziś się nie dorobiliśmy). Mamy za to jeszcze młodość, energię, siłę i odporność na niewygody. Krótko mówiąc, nie zależy nam tak strasznie. Do Ukraińców dociera, że możemy faktycznie zaczekać na autobus z Czerniowiec. Ostatecznie godzą się pojechać za 20$.

Tu dygresja: Spotkaliśmy później, chyba w Braszowie, Polaków, którzy tak właśnie się przedostawali do Rumunii. Zajęło im to 8 godzin. Zresztą, poczekajcie.

Najciekawsza z pośrednich propozycji to 30 czy 40$, ale za całą szóstkę – w jednym samochodzie. Pytamy ich, czy poważnie. Jasne, mamy się pakować. Raz jeszcze: sześć dorosłych osób, każda z dużym plecakiem, do tego kierowca, w Ładzie.

W końcu jest porozumienie. Najpierw lekki kwas, bo z nieuwagi głównego negocjatora po stronie ukraińskiej korzysta jeden z jego kolegów i bierze nas do swojego Golfa. A-ha! Mam Was! Myśleliście pewnie, że do Łady? Otóż nie. W każdym razie negocjator ma pretensje. Później lekka niepewność, bo pierwsze, co robi nasz przewoźnik, to bez słowa zawraca i jedzie w głąb kraju. Ukradli nas na opał? Okazuje się, że trzeba tylko załatwić jakieś dokumenty. Potem z powrotem. Szofer znika na chwilę w dyżurce pograniczników. Niech zgadnę: on też się musi odwdzięczyć. Ostatnia przygoda to dezynfekcja. Samochód przejeżdża przez jakiś basenik. To żaden problem. Gorzej, że nad nim jest rama, w której zainstalowano spryskiwacz. Ukrainiec zaczyna zakręcać okno, ale coś bez przekonania, no i nie hamuje. Wygląda, że nie zdąży… Nie zdążył! Ja tym razem siedzę z tyłu, ale kolega przede mną i kierowca przyjmują na klatę sporą porcję wody z detergentami. Ukraińcowi to w ogóle nie przeszkadza. Ze szczerym śmiechem woła: „Ach, Rumuny! Na chuj im to?”.

Kolejne pół godziny przysypia za kółkiem, ale nas nie zabija.

Rumunia – Jugosławia

Dwa tygodnie później jestem w Timiszoarze, już sam. Chłopaki zawróciły do Polski, ja jeszcze zmierzam do Starego Kraju. Czekam na autobus. Nie daje mi do myślenia – a powinno – że ten startuje dopiero o 21 i jest pierwszym z kilku, które pokonują tę trasę. Bo cóż to za korowód, co nocą w drogę rusza?

Odpowiedź podejrzewam, gdy pojawia się problem ze znalezieniem miejsca w bagażniku dla mojego plecaka. Poznaję ją w około 7 sekund po wejściu do środka, bo tam też byłby z tym kłopot. Torby, worki, reklamówki są wszędzie. Robi wrażenie, mimo że dla mnie to nie nowość. „Polonią Express”, pociągiem kursującym ongi między Warszawą a Sofią, przez Budapeszt i Belgrad, jeździłem od maleńkości. Widziałem, co się działo w złotych dla prywatnego eksportu-importu latach 80-tych. Tłumy śpiące na korytarzach, wsiadanie przez okna i tym podobne. Pamiętam jednak, że jak kupiło się miejscówkę, to się siedziało. OK, do toalety nie za bardzo, chyba że po pół-trupach, ale w przedziale miało się swoje. Teraz, w Timiszoarze, najpierw trzeba sobie poradzić z towarem mojej sąsiadki leżącym na i pod moim siedzeniem. Z jej pomocą prawie się udaje. Nogi mam spektakularnie powykręcane, ale przynajmniej tyłek do obicia dopasowałem. Można jechać.

Autobus to 50+1. W tym przypadku oznacza to: 50 przemytników (w tym kierowca) + ja. Każdy wiezie towar cięższy od siebie. Mój rozsądek łatwiej by zniósł, gdyby była to hiperbola, a nie stwierdzenie faktu. Większość to kobiety z Rumunii. Pierwsze kilkadziesiąt kilometrów drogi jest luźne i spokojne. W autobusie gawędziarstwo i żarty. Gdy zbliżamy się do granicy, napięcie wzrasta. Przez rumuński posterunek przejeżdżamy szybko. I wtedy – Wtem!, jak rzekłby Papcio Chmiel – się zaczyna.

Autobus staje w strefie wolnocłowej. Tłum wali na zewnątrz. Biegiem do sklepów. Znaleźć wolny. Kupić papierosy. Rozpakować z kartonów. Skleić w elastyczne pasy. Założyć pod ciuchy. Im kto grubszy, tym ma lepiej, bo i więcej założy, i mniej widać. Klakson! Wskakiwać do pojazdu. To był moment. Akcja szybka i sprawna, jak odbijanie zakładników (w wersji pokazowej, nie tragikomicznej a la Specnaz).

Po chwili wchodzi jugosłowiański policjant. Samą swoją obecnością ucisza gwar, ale już w chwile później znów jest głośno. To on ma coś do powiedzenia. Drze się jak amerykański sierżant. Najpewniej chodzi o to, że w autobusie jest więcej osób, niż przejechało w nim rumuńską granicę. Skąd? Jak? Stawiam na osoby wyrzucone z wcześniejszych kursów.

Pogranicznik rusza przejściem i dzieje się cud. Pakunki z niego znikają, wędrują na kolana i kto wie, gdzie jeszcze. A wydawało się, że już się nie da. Nie wiem, jak czas, ale przestrzeń jest na pewno względna.

Nie do końca jednak. W którymś miejscu się nie udało. Do tego, wbrew poleceniu, nie zmniejszyła się liczba pasażerów. Wrzask. Tym razem rozwiązuje problem. Paszporty zebrane. Po kilkunastu minutach policjant wraca. „Który to Polak?” O-ho!
- Ja
- Proszę, Pana paszport. Ma Pan gotówkę na pobyt? Jest wymagana.
- Nie, ale jadę do rodziny, więc nie muszę płacić za nocleg ani jedzenie.
- No nic, puszczę Pana, ale proszę w przyszłości o tym pamiętać. Niech Pan przechodzi. Jeśli uda się Panu złapać jakiś inny autobus albo samochód, to niech Pan wsiada. To tutaj potrwa. Dziękuję, do widzenia.
O! Jestem obywatelem pierwszej kategorii! Jak miło.

Wszyscy ruszają z towarem na wagi. Niestety, widzę to tylko z daleka. Przed dojściem do posterunku ludzie zaczynają szarpać znalezione kartony na mniejsze kawałki. Żeby rozłożyć na nich towar? Mieć na czym usiąść?

Dwie, może trzy godziny później, wskakuję z powrotem. Nie udało się złapać okazji. W środku gwar, szuranie, przestawianie, wyciąganie papierosów z różnych egzotycznych okolic ciała i autobusu. Okazuje się też, że ponownie jest nas zbyt wielu. Tym razem kierowca radzi sobie z nadwyżką. Reszta zadowolona. Udało się przeskoczyć. Można spać. Kartony, jak się okazuje, to podkładka. Do wielkiego targowiska w podbelgradzkim Panczewie docieramy ok. 3.00, siedem godzin po wyjeździe. Do Timiszoary jest niespełna 150 kilometrów.

Moi współpasażerowie to zgrana ekipa. Wszyscy się znają. Pokonują tę drogę, tam i z powrotem, trzy razy w tygodniu. Na 5 kartonach papierosów zwraca im się koszt podróży. 5 kolejnych to zarobek – ok.10€. Opowiada mi to Serbka, która ma rodzinę, ale musi jeździć, bo inaczej dzieci nie da rady utrzymać.

Z Panczewa do Belgradu docieram pierwszymi pociągami podmiejskimi, krótko po szóstej. Do Polski wrócę już normalnie, przyjmując, że oglądanie przemytników, bycie przemycanym i jazda z przemytnikami normalnością nie są. Z pewnością może mi się tak wydawać dzisiaj, kiedy do Portugalii dojadę na dowód osobisty.

]]> http://www.nawschod.eu/rumunia/gosc-na-wschod-janyugo-granice/feed 0 http://www.nawschod.eu/rumunia/rumunskie-wspomnienia-%e2%80%93-eforie-sud-i-konstanca http://www.nawschod.eu/rumunia/rumunskie-wspomnienia-%e2%80%93-eforie-sud-i-konstanca#comments Mon, 17 Aug 2009 19:55:56 +0000 nawschod http://www.nawschod.eu/?p=864 Po ponad dwóch miesiącach od naszego powrotu z Rumunii, dotarłem w końcu szczęśliwie do ostatniego odcinka Rumuńskich wspomnień. Po opuszczeniu gościnnego Vama Veche udaliśmy się na północ, w kierunku Konstancy. Naszym celem nie było jednak największe miasto Dobrudży, ale jedna z nadmorskich wiosek, Eforie Sud. Z tego miejsca do Konstancy jest jedynie kilka kilometrów, co bardzo nam odpowiadało pod względem logistycznym, jako że następnego dnia wcześnie rano musieliśmy wracać do Bukaresztu.

Eforie Sud

Eforie jest wioską ciągnącą się wzdłuż morza i jeziora jednocześnie. Składa się z dwóch zasadniczych części, tworzących właściwie odrębne miejscowości. Północna to Eforie Nord a południowa, w której my na jedną noc przycupnęliśmy, Eforie Sud. Przyznam, że po rzuceniu okiem na obie, nasz wybór wydał się nam średnio trafny. Zwłaszcza przed sezonem, bowiem wioska południowa sprawiała wrażenie bardziej zacisznej i mniej przyciągającej turystów. Co zważywszy na fakt, że byliśmy tam niemal jedynymi turystami, powodowało, że była zbyt spokojna nawet jak na nasz gust. Większość pensjonatów i hoteli była jeszcze zamknięta, tak że znalezienie kwatery nie było wcale takie proste. W końcu udało nam się wynająć pokój w hoteliku (byliśmy oczywiście jedynymi gośćmi) za niezbyt wygórowaną cenę 70 lei. Dopiero kładąc się spać zauważyliśmy, że kwatera była nieprzygotowana do sezonu do tego stopnia, że zapomniano do poszwy dołączyć koca albo kołdry. A że noce nad Morzem Czernym w maju potrafią być bardzo chłodne, był to nasz najzimniejszy nocleg w trakcie całego pobytu. Oczywiście zanim do tego doszło, udaliśmy się nad morze. Plaża w Eforie jest dość czysta ale wąska i niestety daleko jej do klimatu Vama Veche. W tej sytuacji zrezygnowaliśmy z plażowania i udaliśmy się na zwiedzanie pobliskiej Konstancy.

Konstanca

Konstanca jest największym portem morskim Rumunii i czwartym w całej Europie. Ponadto jest bardzo stara, bo znana była jako Tomis już w VI w. p.n.e. Pierwsza z tych cech w dzisiejszym wyglądzie miasta zdecydowanie bardziej rzuca się w oczy. Mówiąc krótko, Konstanca nie jest miejscem szczególnie urokliwym. Miasto jest bardzo zaniedbane, a momentami wręcz brudne. Nie ma tu szczególnie oszałamiającej architektury czy innych miejsc wartych odwiedzenia. Do niewielkiego Starego Miasta przedzierać się trzeba przez dzielnicę cygańską, co może skutecznie zniechęcić turystę do zwiedzania. Nas bynajmniej zniechęciło. Do tego dodać należy drogie, snobistyczne knajpy, które wypadałoby chyba umieścić w bardziej urokliwym otoczeniu. W tej sytuacji rzuciliśmy tylko okiem na pomnik Owidiusza i kilka innych, w miarę ciekawych miejsc, sprawdziliśmy autobus do Bukaresztu na dzień następny, po czym wróciliśmy do Eforie.

Nasza rumuńska podróż dobiegała powoli do końca. Dzień później byliśmy już w Bukareszcie, kończąc tym samym wakacje w miejscu, w którym się zaczęły. Wakacje, zgodnie uznane za najprzyjemniejsze, jakich udało nam się w życiu doświadczyć. Również dzisiaj, po dwóch ponad miesiącach, gdy piszę te słowa, mam nieodpartą ochotę znaleźć się z powrotem w Rumunii…

]]> http://www.nawschod.eu/rumunia/rumunskie-wspomnienia-%e2%80%93-eforie-sud-i-konstanca/feed 0 http://www.nawschod.eu/lotwa/lotwa-w-obiektywie http://www.nawschod.eu/lotwa/lotwa-w-obiektywie#comments Sun, 09 Aug 2009 16:53:01 +0000 nawschod http://www.nawschod.eu/?p=842 Nasza, niewspominana jeszcze na tym blogu, podróż na Łotwę miała miejsce prawie dwa lata temu. Nieco przykry jest fakt, że nie powstały żadne zapiski z tej wyprawy, które można opublikować. Nie znaczy to oczywiście, że w mojej głowie nie ma wspomnień dotyczących tego okresu, niewykluczone więc jest, że pewnym momencie dojdzie do ich skutecznego odgrzebania. Tymczasem jednak postanowiłem zająć się stroną zdjęciową przedsięwzięcia. Zdaje sobie sprawę, że poniższe fotki nie zawsze są najlepszej jakości, czemu winien jest kiepski sprzęt, którym wtedy się posługiwaliśmy. Mimo to, chcę wierzyć i mam wielką nadzieję, że poniższa galeryjka warta jest obejrzenia.

12►

]]> http://www.nawschod.eu/lotwa/lotwa-w-obiektywie/feed 0 http://www.nawschod.eu/rumunia/rumunskie-wspomnienia-%e2%80%93-vama-veche http://www.nawschod.eu/rumunia/rumunskie-wspomnienia-%e2%80%93-vama-veche#comments Sun, 02 Aug 2009 18:47:24 +0000 nawschod http://www.nawschod.eu/?p=814 Przyznam, że do pomysłu odwiedzenia Vama Veche podchodziłem do samego niemal końca ze sporą rezerwą. Zupełnie niepotrzebnie. Wizyta w tej małej nadmorskiej mieścinie okazała się decyzją najlepszą z możliwych. Zwłaszcza w kontekście naszego pierwszego spotkania z rumuńskim wybrzeżem.

Zdaję sobie sprawę, że stworzę coś na kształt wpisu pochwalnego, więc żeby nie było tak cukierkowo, na początek kilka słów studzących nieco potencjalny entuzjazm. Nasza wyprawa do Rumunii odbyła się pod koniec maja, przed oficjalnym otwarciem sezonu urlopowego. To sprawiło, że Vama Veche (jak i inne turystyczne nadmorskie miejscowości) wyglądało zapewne inaczej niż w pełni sezonu. Z pewnością było mniej ludzi, więcej miejsca na plaży, spokoju, ciszy, a ceny były niższe. Niewykluczone, że miasteczko to nie przypadłoby nam tak bardzo do gustu, gdybyśmy zjawili się tam w innym terminie. I na te okoliczności trzeba oczywiście wziąć poprawkę.

Aby dostać się do Vama Veche musieliśmy najpierw z Tulczy przedostać się do Konstancy, następnie przesiąść w autobus do Mangalii i stąd dopiero złapać busa do miejsca docelowego. Nie mieliśmy natomiast większego kłopotu ze znalezieniem taniej kwatery, choć musieliśmy się w tym celu nieco nachodzić. Koniec końców wylądowaliśmy w Vila Doriana, gdzie za czysty pokój z łazienką i dostępem do kuchni zapłaciliśmy jedyne 50lei. Właściciele to bardzo mili ludzie, którzy dodatkowo bardzo dobrze posługują się angielskim.

Vama Veche jest niewielką miejscowością (właściwie wioską) nastawioną głównie na turystykę. To jest być może powód, dla którego ceny w lokalnych sklepach są bardzo wysokie. Rozwiązaniem może być robienie zakupów w oddalonej o 5 km Mangalii. Turystyczny charakter wioski przejawia się również w ilości knajpek, kawiarni i pubów. Odnosi się wręcz wrażenie, że cała miejscowość jest jedną wielką bazą turystyczną, gdzie poza sezonem nikt niemal nie zamieszkuje.

Z racji swojej wielkości z każdego miejsca blisko jest do czystej plaży, gdzie za 10lei można wynająć sobie leżak i spędzić dzień na słodkim lenistwie. Z plaży z kolei jest jedynie rzut kamieniem do nadmorskich restauracji, gdzie można coś przekąsić czy napić się piwka. Jednym słowem wakacyjny klimat w najlepszym wydaniu.

Jeśli już jesteśmy przy klimacie, wspomnieć warto, że Vama Veche jest pod tym względem miejscem specyficznym. Panuje tam rockowo-młodzieżowa atmosfera. Z głośników sączy się tego rodzaju muzyka, ludzie są otwarci a lans nie paraduje promenadą. Lojalnie więc ostrzegam, że to miejsce nie wszystkich zachwyci. Zwolennicy techniawy, dyskotek, dobrych fur i tego rodzaju atrakcji lepiej niech wybiorą inny z czarnomorskich kurortów.

Na dowód naszego zachwytu tym miejscem powiedzieć mogę, że spędziliśmy tam całe 5 dni. To daje najdłuższy czas w jednym miejscu w całej historii naszych wakacji. A że obraz podobno wart jest tysiąc słów, nie będę się dalej rozpisywał, tylko zapraszam do galerii.

]]> http://www.nawschod.eu/rumunia/rumunskie-wspomnienia-%e2%80%93-vama-veche/feed 7