Nowe Miasto nad Metują

Miejscowość nie jest ani przesadnie duża (około 10 tys mieszkańców) ani bardzo stara – ma nieco ponad 500 lat. Zabytkowa część skupia się wokół sporych rozmiarów rynku, otoczonego szeregami arkad. Do miasta przyjeżdżamy późnym rankiem. Życie niby już się obudziło, ale biegnie jakoś leniwie. Małe miasta w Czechach mają swój specyficzny, spokojny klimat.

Obchodzimy rynek i zagłębiamy się w jedną z bocznych uliczek. Ta skręca gwałtownie i dalej biegnie szczytem miejskich murów. Przed oczami rozpościera się widok na Metuję, tuż za kamiennym murem zaczyna się przepaść. Nowe Miasto nie bez przyczyny powstało akurat w tym miejscu. Po skończonej eksploracji wracamy do samochodu. Jakiś uprzejmy Czech pomaga nam wycofać na ruchliwej ulicy. Drugi dzień wakacji dobrze się zaczyna.

Litomyšl

Kilkadziesiąt kilometrów na południe znajduje się kolejne, spokojne i klimatyczne czeskie miasteczko. Liczbą mieszkańców niemal identyczne z Nowym Miastem, ale z rozleglejszą starówką. Litomyšl wydał nam się również nieco bardziej żywy, choć może to mieszkańcy po prostu zdążyli się obudzić. Parkujemy przy sklepie, żeby uniknąć płacenia za miejsce parkingowe. W Czechach nawet w małych miastach niezwykle trudno jest zaparkować bez płacenia.

Główna ulica miasta przechodzi w podłużny rynek. Po obu stronach dwa symetryczne rzędy kamienic z tunelami chroniących przed słońcem arkad. Nad starówką górują wieże klasztoru pijarów. Litomyšl skonstruowany jest piętrowo. Dolne piętro to wspomniany rynek. Górną tworzą klasztor i zamek wraz z przylegającym ogrodem. To tutaj po raz pierwszy natknąłem się na coś, co okaże się rysem charakterystycznym czeskiej architektury – sgraffito.

Podróżowanie metrem ma sporo z uroku przemieszczania się samolotem. Gdyby wyjąć czas, to właściwie mamy do czynienia z teleportacją. Wsiadamy, długo nie widzimy właściwie nic, wiemy tylko, że się przemieszczamy. Nie doświadczamy natomiast stopniowej zmiany, która zachodzi nad naszymi głowami. Nie widzimy, jak nieużytki przechodzą w fabryczne hale i magazyny. Później w osiedla mieszkalne, sklepy, place zabaw i szkoły. Nie mamy możliwości zobaczenia jak miejska tkanka stopniowo przekształca się w zabytkową, centralną część miasta. Nie poznawaliśmy Kijowa stopniowo. Zostaliśmy rzuceni w samo centrum, na kilka godzin, między jednym samolotem a drugim.

Zwierzęta miejskie zawsze czują dziwną ekscytację po powrocie do naturalnego środowiska. Nie inaczej było z nami. To trochę takie uczucie, jakby wracało się do miejsca dobrze znanego, choć przecież Kijów widzieliśmy pierwszy raz w życiu. Kiedy tylko zamknęły się za nami drzwi podziemi, stanęliśmy zachwyceni i poruszeni. Nie tylko faktem, że jesteśmy w wielkim mieście, pełnym ludzi, gwaru, krzątaniny i zamieszania. Kijów porywa przede wszystkim wielkością i rozmachem. Jakiż to kontrast w porównaniu z leniwymi miasteczkami Krymu!

Jest bardzo gorąco. Szerokie ulice i gmachy kamienic promieniują dodatkową porcją ciepła. Na Majdanie kilka dziewczyn próbuje radzić sobie z upałem, chłodząc się w fontannie. Plac Niepodległości pełen jest ludzi i właściwie nie przypomina typowego placu. Przecina go ulica, zielone klomby i szeregi drzewek. Nad wszystkim góruje olbrzymia kolumna zwieńczona pomnikiem Berehyni. Jest to pamiątka i świadectwo niepodległej Ukrainy. Z symbolicznego punktu widzenia miejsce na protesty podczas pomarańczowej rewolucji wybrane zostało bardzo trafnie.

Kijów to pełnoprawna europejska metropolia. Świadczą o tym dobitnie również ceny. Poszukiwania taniej knajpy zajęły nam godzinę i skończyły się niestety w McDonald’s. Dopiero później, już z pełnymi brzuchami, znaleźliśmy dwie fajne, przystępne restauracyjki w jednym z rogów Majdanu. Nie pozostało nic innego jak zamówić kufel ukraińskiego piwa i cieszyć się ostatnim dniem wakacji.

W pewnym momencie droga zmienia się w kręte i strome górskie zawijasy. Mały silniczek pracuje na najwyższych obrotach, ale udaje się… Dojeżdżamy do Adršpachu, gdzie planujemy spędzić pierwszy dzień i noc naszych czeskich wakacji. Plan na kolejny dzień jest już opracowany. Ale póki co, trzeba znaleźć jakiś dach nad głową i zwiedzić skalne miasto. W tej właśnie kolejności.

W Adršpachu co drugi dom to hotel, kwatera lub pensjonat. Początkowo próbujemy wygodnie wylądować gdzieś w pobliżu wejścia do skalnego miasta. Zadanie nie jest łatwe. Okazuje się, że większość kwater jest zajętych, w niektórych pukanie i dzwonienie do drzwi trafia w pustkę. Właściciel sporego hoteliku, którego niemal nie widziałem w promieniach zachodzącego nad jego głową słońca, traktuje nas dość obcesowo. Najpewniej nie lubi Polaków. Oddalamy się, również nie okazując oznak szczególnej sympatii.

W końcu znajdujemy czysty, miły pokoik. Jeśli mnie pamięć nie zwodzi, koszt to 700 koron. Właściciel, wieku nieokreślonego, wygląda na sympatycznego luzaka. Jesteśmy sami w tej części domu, więc kuchnia i łazienka do naszej pełnej dyspozycji. Do skalnego miasta mamy jakieś trzy-cztery kilometry, więc nici z piwka na miejscu. Trzeba wziąć samochód.

Na miejscu dwa parkingi. Przy wjeździe do jednego z nich duża tabliczka z napisem po polsku: „Przyjmujemy tylko czeskie korony. To nie kantor!!!” Oj, chyba nas tutaj nie lubią. Wokół zresztą pełno Polaków. Język polski słyszy się niemal częściej niż czeski. W końcu od granicy dzieli nas ledwie kilka kilometrów. Niby zagranica, ale jednak to nie jest to, co tygryski lubią najbardziej.

Nic to. Ruszamy na spacer wśród skał. Początkowo szlak biegnie płasko. Później trzeba się wspinać na strome schody, momentami przeciskać się wręcz między pionowymi skalnymi blokami. Temperatura lokalnie spada przynajmniej o kilka stopni. Z ust leci para, mimo że przed chwilą maszerowaliśmy we wrześniowym słońcu. Widoki są niesamowite. Niektóre bloki skalne wiszą nad ścieżką, jakby zaraz miały spaść na głowę przechodzącym turystom. Inne tworzą fantastyczne kształty, równie (lub nawet bardziej) fantastycznie nazwane. Gdzie oni tu widzieli dzban, a tam głowę? Ale żółw jest, jak malowany.

Później, już na kwaterze, sącząc lokalne piwo, oglądamy zdjęcia naszego gospodarza na kuchennych ścianach. Czarne-białe fotki zawieszonego nad przepaścią młodego mężczyzny. Od razu widać, że te skały to jego życie, młodość i najpiękniejsze wspomnienia…

Do naszego wyjazdu na Kretę zostało zaledwie trzy dni, czas więc najwyższy wytypować kilka miejsc, które warto odwiedzić.

Trasa 1 – Heraklion – Knossos

Miejscowość, w której się zatrzymujemy położona jest około 20km od Heraklionu. Grzechem zatem byłoby nie odwiedzić stolicy wyspy. Istnieją przesłanki, by sądzić, że już w czasach kultury minojskiej, miasto stanowiło zaplecze portowe dla pobliskiego Knossos. Przez wieki Heraklion zmieniał nazwy i panujących, pozostając pod wpływem Wenecjan, Greków bądź Turków. Tym pierwszym zawdzięcza jeden z najważniejszych zabytków, czyli średniowieczną fortecę portową. Tu również znajduje się grób autora „Greka Zorby” – Nikosa Kazantzakisa.

Obowiązkowym punktem każdej wizyty na Krecie jest oczywiście słynny pałac w Knossos. Aktualny jego stan ma podobno niewiele wspólnego, z tym co ponad sto lat temu odkopał tu Evans. Jest raczej odzwierciedleniem radosnej pracy restauratorskiej jego odkrywcy. Pytanie o to, czy miejsce to faktycznie było pałacem, czy też raczej grobowcem, wydaje się pozostawać otwarte. Niemniej z pewnością trzeba i warto je zobaczyć.

Trasa 2 – Malia

Knossos nie jest jedynym kompleksem pałacowym na Krecie. Ponieważ został on w dużej mierze stworzony na nowo według z góry założonej wizji, warto byłoby rzucić okiem na jakiś inny przykład minojskiego pałacu. Choćby ten, który znajduje się w oddalonej o 30km od Heraklionu Malii. Będzie na pewno mniej turystycznie i spektakularnie, ale pewnie nieco bardziej prawdziwie. A przy okazji można spróbować wykomfortować się na którejś z pobliskich plaż lub po prostu pokręcić się po okolicy…

Trasa 3 – Chania i Retimno

Po stolicy to dwie największe miejscowości na Krecie. Obie znajdują się na północnym wybrzeżu wyspy, dzieli je zaledwie kilkadziesiąt kilometrów. Powstały w miejscach starożytnych ośrodków minojskich i przez wieki, jak cała Kreta podlegały wpływom Weneckich, Tureckich i Greckich. To tworzy charakterystyczny klimat wielokulturowości i historycznego bogactwa. Według wszelkich internetowych źródeł miejsca zdecydowanie warte odwiedzenia.

Trasa 4 – Moni Arkadiu i Margarites

Moni Arkadiu to coś więcej niż klasztor. To miejsce będące dla Kreteńczyków i Greków symbolem narodowej tożsamości i oporu przeciwko tureckiemu okupantowi. W roku 1866 klasztor został otoczony przez Turków. Wewnątrz schronienie znalazło kilkuset greckich powstańców oraz kobiet i dzieci. Kiedy napastnicy przedarli się przez mury, ukryci w prochowni Grecy zdecydowali wysadzić się w powietrze. Zginęło wielu Turków oraz greckich kobiet i dzieci.

Margarites to położona niedaleko wioska słynąca z garncarstwa. Fajnie byłoby zajrzeć do takiego miejsca, choćby po to żeby spróbować zrobić kilka fajnych zdjęć. Podobno garnki są tam wszędzie, nawet na drzewach.

A może Ty, drogi czytelniku, odwiedziłeś już Kretę i możesz polecić ciekawe miejsca? Czekam na Twoją opinię w komentarzu.

Wszystkie zdjęcia z tego wpisu pochodzą z, doskonałego zresztą, fotobloga o Krecie Kreteński Półprzewodnik.

Ryga

Nikogo chyba nie zaskoczę, jeśli stwierdzę, że Ryga jest najpiękniejszym łotewskim miastem. Plątanina wąskich, urokliwych uliczek i secesyjne kamieniczki tworzą specyficzny, nieco surowy, klimat. Właściwie za każdym rogiem czai się coś, co warte jest naszej uwagi. Można skręcać w nieznane uliczki i odkrywać ciekawe miejsca dzięki własnym eksploracjom a nie tylko przewodnikowej wiedzy. Bogactwo i urokliwość Rygi daje nam takie możliwości. Zdecydowanie jest to miejsce, któremu warto poświęcić przynajmniej kilka dni, wyjeżdżając na Łotwę.

Ciekawostki:

- Na jednym z ryskich placów spotkać można charakterystyczną babcię, która dorabia sobie tańcząc w ludowym stroju do muzyki z bumboxa.

- W restauracji Alpenrose na Starówce zjedliśmy najdroższe ziemniaki w naszym życiu. Cztery pyrki w sosie pomidorowym kosztowały 50zł. Czekaliśmy na nie godzinę, a do rachunku bez ostrzeżenia doliczono napiwek. Jedyne co mogę powiedzieć na obronę tego przybytku, to że cztery ziemniaki były pyszne.

- Na początku ulicy Brīvības (idąc od strony Starówki po prawej stronie) znajduje się świetna, tania knajpka z pierogami, blinami i kluchami wszelkiej maści. Niezdrowe, ale smaczne.

Pavilosta

Pavilosta jest małą wioską nad morzem, mniej więcej w połowie drogi między Ventspils a Liepāją. Celowo wybraliśmy to miejsce jako zdecydowanie mniej uczęszczane i zatłoczone niż flagowe kąpielisko Łotwy, czyli Jūrmala. Jednak nawet tam z noclegiem nie było wcale łatwo, choć plaża była niemal pusta. Miejscowość jest bardzo spokojna , niemal wyludniona. Jedynie niezbyt sprzyjająca aura spowodowała, że nasz pobyt tam ograniczył się do dwóch dni.

Ciekawostki:

- Poza stolicą znajomość angielskiego nie jest już bardzo powszechna. Na przykładzie pewnego dziadka stwierdzam, że łotewskiego języka pisanego również. Z niektórymi można dogadać się po niemiecku.

Liepāja

Tu z kolei zabawiliśmy jedynie jedno popołudnie, co akurat okazało się bardzo dobrym pomysłem. Liepāja poza kilkoma ulicami na Starówce jest bowiem miastem bardzo zaniedbanym i zdecydowanie mało urokliwym. Po ulicach krążą dziwni ludzie i spoglądają na świat rozbieganym wzrokiem. Jeśli nie musicie, to miejsce raczej sobie odpuśćcie.

Ciekawostki:

- W łotewskich autobusach pierwszeństwo do miejsc siedzących mają Ci, którzy kupili wcześniej bilety w dworcowej kasie. Kupując u kierowcy ryzykuje się, że będzie się stało całą drogę.

- Na dworcu autobusowym w Liepāji stoi (a przynajmniej stał trzy lata temu) oldskulowy automat do robienia zdjęć rodem z amerykańskich filmów. Po wrzuceniu monety parska, szumi i bucha parą, po czym robi fotki w stylu vintage. To największa atrakcja turystyczna tego miasta.

Ventspils

Kolejna nadmorska miejscowość. Mniejsza od poprzedniej o połowę (ok. 40 tys. mieszkańców) ale dużo bardziej urokliwa. Niewielkie stare miasto przechodzi płynnie w dzielnicę portową. Ta ostatnia zabudowana jest niskimi domkami i poprzecinana siecią niewielkich uliczek. W mieście pełno jest kwiatów, całość robi naprawdę sympatyczne wrażenie. Z oczywistych przyczyn Starówka jest dość niewielka, ale z całą pewnością warto spędzić tam jeden dzień, żeby wszystko dokładnie obejrzeć i poczuć nieco specyficznego klimatu miasta. Poza tym Ventspils ma całkiem sympatyczną plażę i bardzo ciekawy skansen etnograficzny.

Ciekawostki:

- W Centrum Informacji Turystycznej jest oferta wynajęcia domku na jednym osiedli. Spokojne miejsce ze sporym ogrodem, urządzone w tradycyjnym stylu, w pełni wyposażone, możliwość skorzystania z sauny. I wszystko to za niewygórowaną cenę. Jeden minus jest taki, że nie pamiętam jego adresu. Jeśli komuś zdarzyło się tam trafić, będę wdzięczny za bliższe informacje dla czytelników Na Wschód.

Kuldīga

Małe, dość sympatyczne miasteczko, którego największą atrakcją jest największy na Łotwie wodospad. Choć trafniej byłoby powiedzieć „najszerszy”, to jest bowiem jego zasadniczy wymiar. Jeśli chodzi o wysokość to ma maksymalnie jeden metr. Pod względem turystycznym zwiedzanie można właściwie ograniczyć do jednej, zabudowanej zabytkowymi kamienicami, ulicy.

Ciekawostki:

- W mieście znajduje się sporo hoteli, w których ceny noclegu są dość wysokie. Z kolei w miejscowej bursie ceny były śmiesznie niskie, ale przy tym adekwatne do standardu.

Cēsis

Miasto na zachód od Rygi, słynne głównie z ruin zamku Kawalerów Mieczowych. Na mnie osobiście zrobiły one fajne wrażenie, choć przyznać trzeba, że jestem fanem tego rodzaju atrakcji. Przy wejściu do zamku stoi człowiek przebrany za średniowiecznego strażnika i wręcza stylizowane lampy przydatne do zwiedzania ciemnych zaułków. Całość naprawdę robi wrażenie. Samo miasto również jest dość klimatyczne, choć względnie nieduże. Zadbane uliczki, miłe knajpki, spokojna atmosfera.

Ciekawostki:

- W mieście produkuje się jedno z bardziej znanych łotewskich piw, czyli Cēsu. Bardzo smaczne, nawiasem mówiąc.

- Dziesięć podstawowych słów w lokalnym języku potrafi czasem zdziałać cuda. Choć w przypadku Łotwy trzeba wziąć pod uwagę, że jest tam spora mniejszość rosyjska, więc ten język również jest bardzo popularny.

Tej, nałożonej z artystycznym wyczuciem na mapę Rumunii, trasy naszej podróży nie muszę chyba nikomu przypominać. Gdyby jednak zdarzyły się jednostki, które Na Wschód odwiedzają po raz pierwszy, robię rzecz dokładnie odwrotną. Czyli przypominam:

Nie wiem, na ile można to wyczytać z powyższej mapy, ale pierwszym (i zarazem ostatnim) punktem naszej podróży jest Bukareszt. Tym samym spędzimy w stolicy Rumunii jeden cały dzień plus dwa popołudnia. Nie jest to, trzeba przyznać, zbyt dużo jak na stolicę. Obawiamy się bowiem, że Bukareszt ze swoją mocno komunistyczną zabudową, może nas nie zachwycić. Ale gdyby stało się inaczej, będziemy z pewnością kombinować, co by pobyt w Bukareszcie przedłużyć.

Pobieżna analiza bukaresztańskich hosteli doprowadziła nas do miejsca znanego jako The Midland Youth Hostel 2, i tam mamy plan się zatrzymać. Miejscówka jest blisko starej części miasta, jest w miarę tania i posiada własną stronę internetową, co mam nadzieję, ułatwi załatwienie wstępnych formalności drogą elektroniczną.

Do Bukaresztu przylatujemy około godziny 17.30. Dalszy plan na pierwszy dzień pobytu w Rumunii jest dość ściśle określony. Dajemy sobie 2-3 godziny, żeby dotrzeć do hostelu i wstępnie się ogarnąć a potem ruszamy na miasto. I to bynajmniej nie w poszukiwaniu zabytków i miejsc, które warto zobaczyć. Idziemy zjeść coś smacznego i spijać rumuńskie piwo w jakimś uroczym ogródku w ostatnich promieniach zachodzącego słońca. Prawda, że urocza perspektywa?

Dopiero kolejny dzień ma stać się, w naszym zamyśle, czasem zwiedzania Bukaresztu. Podobno jest to miejsce, którego duszy trzeba szukać. A nie jest to zadanie łatwe, jest bowiem ona doskonale ukryta wśród komunistycznych budynków, w plątaninie kabli i ulicznym zgiełku. Cóż, będziemy próbować.

Bukareszt po raz pierwszy pojawia się na kartach historii w 1459 roku jako jedna z siedzib Vlada III Palownika (znanego również, a jakże, jako Drakula). W tamtym czasie miasto zaczęło rywalizować o status stolicy Wołoszczyzny z Târgovişte. Radu Piękny uczynił z Bukaresztu swoją letnią rezydencję lub nawet stolicę (na to ostatnie nie znalazłem ostatecznego potwierdzenia). Czy Radu był rzeczywiście piękny trudno stwierdzić, nawet rumuńska wikipedia odmalowuje go mało precyzyjnie. Choć podobno zmarł na syfilis, co by tezę o jego urodzie częściowo przynajmniej potwierdzało. Aby zamknąć ostatecznie ten temat powiem jedynie, że Radu był bratem Vlada Palownika i z nim, jak to w średniowieczu często bywało, toczył walki o tron wołoski.

Tym co mnie w tym wszystkim najbardziej interesuje, to materialne potwierdzenie bytowania w Bukareszcie hospodarów wołoskich, czyli Curtea Veche. Po naszemu będzie to Stary Dwór i myślę, że jest to miejsce warte odwiedzenia. Zwłaszcza, że znajduje się w samym sercu Starego Miasta, więc dotrzeć tam nie powinno być trudno.

Inny wołoski hospodar, Michał Waleczny, z kolei piękny, ponad wszelką wątpliwość, nie był. A to miało daleko idące konsekwencje dla jego życiorysu. Przede wszystkim udało mu się nie zemrzeć na syfilis. Po drugie zaś, w ramach wyróżniania się z tłumu, został waleczny, co doprowadziło go na cokół na Placu Uniwersyteckim w Bukareszcie.

Michał Waleczny jest jedną z najznamienitszych postaci w historii Rumunii. On to pierwszy w roku 1600 zjednoczył pod swoim panowaniem trzy najważniejsze części dzisiejszej Rumunii: Wołoszczyznę, Transylwanię i Mołdawię. Mimo że, zjednoczenie trwało zaledwie kilka miesięcy i nie miało istotnego znaczenia politycznego, jest dla Rumunów niezmiernie ważnym symbolem jedności narodowej.

Miejscem, które, rzekomo nikomu się nie podoba, ale każdy musi je zobaczyć będąc w Bukareszcie, jest Pałac Ludu. Zbudowany przez Nicolae Ceauşescu jest największym budynkiem na świecie po amerykańskim Pentagonie. Rozwiązanie zagadki, co Ceauşescu miał małe, skoro budował rzeczy tak duże, zostawiam czytelnikom.

Zresztą jeśli chodzi o Bukareszt „Geniusz Karpat” zajmował się głównie niszczeniem starych, zabytkowych i bardzo cennych budowli i stawianiem w ich miejsce komunistycznych potworków. A skoro już jesteśmy przy przydomkach to wydaje się, że Ceauşescu na swój zasłużył mniej niż jakakolwiek inna postać w historii Rumunii.

A co będziemy robić w Bukareszcie, kiedy zmęczy nas zwiedzanie, spyta dociekliwy czytelnik. Spieszę z odpowiedzią. Otóż usiądziemy sobie z książką w Ogrodach Cişmigiu, czyli największym miejskim parku. Słońce będzie świecić i ogólnie będzie bardzo przyjemnie. Taki jest plan.