Cmentarz wyszehradzki w Pradze – Czechy

Niewielka nekropolia przylegająca do kościoła św. Piotra i Pawła na wzgórzu wyszehradzkim. Miejsce pochówku wielu znanych czeskich kompozytorów, pisarzy i poetów. Miejsce, zwane Cmentarzem Zasłużonych, jest symbolicznym pomnikiem czeskiego odrodzenia narodowego.

Cmentarz saski w Sighisoarze – Rumunia

Spacerując po Sighisoarze nie sposób nie natknąć się na długie, drewniane schody, prowadzące na najwyższe wzgórze starówki. Na szczycie znajduje się kościół oraz stary saski cmentarz. Grobowce i alejki schodzą łagodnymi stokami wzdłuż wzniesienia. W maju turyści przemykają się tutaj rzadko, co jeszcze potęguje spokojną aurę tego miejsca. Nad jedną z krawędzi wzgórza góruje samotny, wysoki domek. Wyobraźnia podpowiada, że jest to samotnia kogoś, kto na co dzień opiekuje się cmentarzem.

Cmentarz karaimski w Trokach – Litwa

Coś zamajaczyło po między drzewami, po lewej stronie dróżki. Podeszliśmy bliżej i znaleźliśmy się wśród szarych, pokrytych nieznanym nam pismem, grobowych płyt. Cmentarz był zaniedbany i wyglądał na opuszczony. Niektóre grobowce ledwie wystawały z porastającej je trawy. Pomniki były przekrzywione lub wręcz leżały wśród chwastów. Najprawdopodobniej trafiliśmy przypadkiem na cmentarz karaimski. Choć nie ten znany i odwiedzany przez turystów. Raczej jakieś zapomniane zbiorowisko kilkudziesięciu grobów. Miejsce spoczynku potomków tych, których Wielki Książę Witold sprowadził do Trok, aby strzegli miasto przed krzyżacką nawałnicą.

Cmentarz Na Rossie w Wilnie – Litwa

Niezależnie od stosunku do, trudnej często, polsko-litewskiej historii. Niezależnie od wiedzy, przekonań i światopoglądu. Pewne rzeczy po prostu budzą emocje i szacunek. Tak jak grób Marii Piłsudskiej oraz urny z sercem Józefa Piłsudskiego.

Sinaia

Jak wspominałem w transylwańskim odcinku „Rumunii planowanej i wyobrażanej” jedynym właściwie powodem, dla którego zdecydowaliśmy się odwiedzić Sinaię był zamek Peleş. Zresztą nawet gdybyśmy chcieli zobaczyć coś więcej, mogłoby się to okazać niewykonalne. Nasz pobyt tam został bowiem mocno ograniczony przez rozkłady jazdy busów i pociągów. Samo znalezienie zamku okazało się zadaniem o sporym stopniu trudności. Przede wszystkim dlatego, że z jakiś powodów drogę do niego zapomniano oznaczyć. Mam mocne przekonanie, że jest to objaw pewnego charakterystycznego rysu rumuńskiej rzeczywistości, zwanego dalej roboczo „nieinstytucjonalnością”. Przejawia się on właśnie w braku odpowiednich oznaczeń, rozkładów jazdy i tym podobnych. Jak już wspominałem w jednym z poprzednich wpisów, Rumuni te oczywiste zaniedbania nadrabiają uprzejmością i skłonnością do pomocy. W tym wypadku jednak nie szła ona w parze z umiejętnościami językowymi, przez co nasza droga do zamku niepotrzebnie się wydłużyła.

O samym Peleş pisałem już kilka słów, których teraz, z oczywistych powodów, nie będę powtarzał. Będę natomiast niektóre informacje prostował. Napisałem bowiem, że zamek był własnością Michała I, co jest prawdą, choć tylko częściową. Już kilka pokoleń wcześniej należał on bowiem do Elżbiety zu Wied. Jej pokrewieństwa z Michałem, nie udało mi się niestety ustalić, ciągłość władzy jest natomiast niewątpliwa. Elżbieta była bowiem królową Rumunii i żoną jednego jego z jego poprzedników. Od razu nasuwa się pytanie, dlaczego akurat postać tej królowej tak mnie zainteresowała. Otóż zagłębiając się (na miarę moich skromnych możliwości) w historię Rumunii przed podróżą do tego kraju, nigdy wcześniej się na nią nie natknąłem. A tu nagle w Sinai jej pomnik, w Bukareszcie ulica jej imienia. Wystarczający powód, żeby tą postacią zainteresować się bliżej, co właśnie uczyniłem. A efekty są jak najbardziej pozytywne. Otóż Elżbieta była osobą, która pod wieloma względami wyprzedzała swoje czasy. Popierała wyższe wykształcenie kobiet i uważała republikę za ustrój lepszy od monarchii, ponieważ „wtedy wszyscy są równi”. W swoich pamiętnikach pisała „Nie mogę zrozumieć głupoty ludzi, którzy nas [monarchów, arystokratów] tolerują”. Przyznać trzeba, że jak na monarchnię i arystokratkę, były to poglądy mocno oryginalne. Królowa była również poetką i powieściopisarką, tworzyła pod pseudonimem Carmen Sylva. Poza tym Elżbieta angażowała się mocno w działalność charytatywną i społecznikowską, co zjednało jej wielka sympatię Rumunów. Na pomniku w Sinai Eżbieta Carmen Sylva nie została raczej przedstawiona w swoich najlepszych czasach, ale lepsze to niż nic.

Inną atrakcją Sinai jest monastyr, czyli coś na kształt warownego klasztoru. W takim miejscu często szukano schronienia w czasie historycznej zawieruchy. Nie inaczej było w przypadku monastyru w Sinani, gdzie chronili się między innymi uciekinierzy z Bukaresztu podczas walk z tureckimi najeźdźcami. Co ciekawe nazwa monastyru (i podejrzewam całej miejscowości) pochodzi od góry i półwyspu Synaj, co było pomysłem jego fundatora, który wcześniej podróżował po tej części świata.

Sighişoara

Miastem, które koniecznie trzeba odwiedzić będąć w Rumunii jest Sighişoara. Średniowieczne, wyjątkowo urokliwe miasteczko, o którym już zdarzyło mi się pisać. Stara część miasta położona jest na wzgórzu, po jego bokach ciągną się rządki schodów, którymi można dostać się na górę. Sighişoara sprawia naprawdę miłe wrażenie. Uliczki są wąskie i tworzą chaotyczny układ, z niewielkim centralnym ryneczkiem. To właśnie tutaj stoi dom, w którym urodził się Vlad Palownik (nie sposób go przeoczyć, ozdobiono bo bowiem tandetną, popkulturową makietą wampira). Teren, choć niezbyt duży, świetnie nadaje się na połączone ze zwiedzaniem długie spacery. Tu i ówdzie można natknąć się na urokliwą knajpkę czy restaurację, gdzie można w spokoju przysiąść i wczuwać w specyficzny klimat tego miejsca. Najwyższe miejsce wzgórza (dostać się tam można długimi drewnianymi schodami) to doskonały punkt widokowy na Sighişoarę. Ponadto znajduje się tam kościół, specyficzny samotny domek (niewątpliwie zamieszkany) i schodzący w dół po zboczu cmentarz saski. A ze spraw bardziej prozaicznych, choć niezmiernie ważnych zwłaszcza gdy w żołądku ściska, niemal u stóp staromiejskiego wzgórza znajduje się świetna restauracja o nazwie „Quatro Amici”.

Brasov

Jeśli duszy Bukaresztu nie uda nam się jednak odnaleźć, wierzę że wynagrodzi nam to wizyta w Brasovie. Piękno miasta wychwalane jest na każdej, jego dotyczącej, stronie internetowej, jak również w naszym przewodniku. Zakładam więc, że jest to informacja sprawdzona i wiele sobie po wizycie w tym miejscu obiecuję.

Na przysłowiowych kartach historii miasto pojawia się w XIII wieku jako gród handlowy. I to właśnie handel stanowić będzie przez wieki o pozycji Brasova i jego mieszkańców. A szybko stała się ona na tyle silna, że miasto zyskało sporą niezależność, min. prawo do bicia monety i zawierania suwerennych traktatów z władcami księstw rumuńskich. Już pod koniec XIV wieku miasto dorobiło się fortyfikacji. Co ciekawe, w owych czasach w obrębie murów mogli mieszkać jedynie Sasi, Rumuni musieli się zadowolić osiedlami położonymi poza miejskimi fortyfikacjami. Wszystko to dodatkowo komplikuje fakt, że to właśnie Brasov stał się później jednym z najistotniejszych ośrodków kształtowania się rumuńskiej świadomości narodowej. To pokazuje, jak bardzo złożono jest historia ziem rumuńskich, bo trudno tu mówić wprost o historii Rumunii. Nie chcę wchodzić dokładnie w złożoną historię miasta. Dodam jedynie na koniec, co by sprawę dodatkowo skomplikować, że w latach pięćdziesiątych poprzedniego wieku Brasov nosił nazwę… Stalin. Uroczo, prawda?

Miasto pełne jest zabytkowych budowli. Jedną z nich jest Czarny Kościół, który nazwę swoją zawdzięcza sadzy powstałej przy okazji wielkiego pożaru w 1689. Jest to podobno najbardziej na wschód wysunięta katedra gotycka Europy. Czarny kościół w Brasovie wygląda tak:

Nie chcę się tu wymądrzać na temat brasovskich zabytków. Po pierwsze takie rzeczy najlepiej poznawać osobiście. Po drugie nie czuję się w tym temacie żadnym ekspertem. Jak dla mnie, widok na Plac Ratuszowy jest wystarczającą rekomendacją, żeby Brasov odwiedzić.

Sighişoara

Autobusy z Brasova do Sighişoary i z powrotem kursują dość często. To powoduje, że Sighişoara jest, jeśli nie idealnym, to na pewno dobrym miejscem na jednodniową wycieczkę. Ale nie tylko to.

Centrum Sighişoary znajduje się na liście Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO. Jest to jedno z najlepiej zachowanych średniowiecznych miast w tej części Europy. Oczami wyobraźni już widzę murowane fortyfikacje, stare budowle i urokliwie uliczki. Przyznam, że uwielbiam takie miejsca i jestem przekonany, że w Sighişoarze będzie mi się podobać. Krąży mi nawet po głowie myśl, czy jedno popołudnie to nie za mało na poczucie klimatu miasta…

Nie jest niczym dziwnym, że w miejscu, gdzie dzisiaj jest miasto, kiedyś była osada Daków. Odnoszę zresztą wrażenie, że w Rumunii nie ma miast, które nie powstały na miejscu starych osiedli dackich. Na historię Sighişoary istotny wpływ miała społeczność Sasów sprowadzona tu w końcu XIII wieku. Oni to przez lata rozwijali miejscowe rzemiosło i handel, to w ich obronie miasto uzbrajało się w fortyfikacje.

To tutaj urodził się Vlad III Palownik, czyli słynny Dracula (od którego na tym blogu chyba się nie uwolnię, chyba w końcu zasłuży na osobny wpis). Nie dziwi więc, że można w Sighişoarze odwiedzić Dom Draculi czyli Casa Vlad Dracul. Jeśli macie ochotę obczaić, jak mieszkają ludzie, z których potem robi się wampiry, fotka poniżej.

Sinaia

Czasami zdarza się tak, że buszując w necie napotka się zdjęcie i niemal od razu w głowie pojawia się myśl „tam muszę pojechać”. W moim przypadku tak właśnie było z Zamkiem Peleş w Sinaii. Zamek ów wygląda tak, i jest dla mnie wystarczającym powodem, żeby Sinaię odwiedzić

Zamek był własnością Michała I Hohenzollerna-Sigmaringena. Nazwisko monarchy jednoznacznie wskazuje, że był on królem Rumunii. I to nawet dwukrotnie. Po raz pierwszy objął tron jako małoletni berbeć i to tylko na trzy lata. Po tym czasie z emigracji powrócił jego ojciec, też król, a jakże, czyli Karol II i na następne 10 lat objął władzę. Na tron Michał I powrócił w roku 1940 dzięki Ionowi Antonescu, który ustanowił w Rumunii dyktaturę współpracującą z faszystowskimi Niemcami. Kiedy ci ostatni zaczęli ponosić porażki na frontach II Wojny Światowej, król przeprowadził udany zamach stanu i po czym przewrócił politykę zagraniczną do góry nogami. Od tej chwili Rumunii zaczęli walczyć po stronie Aliantów. Skutkiem tego było znalezienie się w obozie państw zwycięskich i jednocześnie w strefie wpływów Związku Radzieckiego. Dalsze wydarzenia były (przynajmniej z dzisiejszej perspektywy) łatwe do przewidzenia. Michał I został zmuszony do powołania komunistycznego rządu a później do emigracji. Co ciekawe, (jeśli Wikipedia nie zdeaktualizowała się w tym względzie) Michał I wciąż żyje. A kiedy w 1992 roku odwiedził Rumunię, spotkał się z bardzo entuzjastycznym przyjęciem.

Bran

Było już o miejscach, które zamierzamy zobaczyć, teraz co nieco o tym, którego odwiedzić nie mamy zamiaru. Bran, mimo że podobno architektonicznie prezentuje się ciekawie ma jedną istotną wadę. Jest oficjalnie reklamowany jako siedziba sami-wiecie-kogo. To powoduje, że poziom Vlada Palownika i poszukujących taniej sensacji turystów sięga tutaj zenitu. A tłumy ludzi, góry pamiątek i jarmarczny klimat są ostatnimi rzeczami, których w Rumunii będziemy szukać.

]]> http://www.nawschod.eu/rumunia/rumunia-planowana-i-wyobrazana-%e2%80%93-brasov-i-okolice/feed 5