Na Wschód - blog o Europie Środkowo-Wschodniej » europa wschodnia

Ranking top 10 piosenek ostatniej dekady

nawschod — Tue, 18 Jan 2011 12:34:24 +0000

Były książki, czas na muzykę. Tu również wybór nie był łatwy. Opierając się na własnej pamięci i Waszych podpowiedziach, stworzyłem ranking najlepszych kawałków ostatnich dziesięciu lat. Oczywiście wykonawcy wszystkich pieśni pochodzą z Europy Środkowo-Wschodniej. Zgadzacie się z moim wyborem? Zapraszam do komentowania i głosowania w ankiecie.

10. Periferija - Tango

9. Travka – Intr un fel

8. Gogol Bordello – Start Wearing Purple

7. Рок группа – Попса (Popsa)

6. НРМ – Тры чарапахi (NRM – Try čarapachi)

5. Zgarie Nori – Periferia

4. 5′nizza – Soldat (Cолдат)

3. Ленинград – Мения Совут Шнур (Leningrad – Menya Zovut Shnur)

2. ДДТ – Прекрасная любовь (DDT – Prekrasnaya lyubov)

1. Buricul Pamantului – Sunt periculos

Note: There is a poll embedded within this post, please visit the site to participate in this post's poll.

Ranking top 10 książek ostatniej dekady

nawschod — Fri, 14 Jan 2011 23:12:12 +0000

No i stało się! Choć wcale nie było łatwo. Zbierałem od Was informacje, grzebałem we własnej pamięci, przeglądałem notatki, radziłem się duchów zmarłych pisarzy i w końcu jest. Subiektywny, nawschodni ranking najlepszych książek minionej dekady. Pozycje autorów pochodzących z Europy Środkowo-Wschodniej lub też dotyczące tego regionu. Bardziej lub mniej znane, ale z pewnością warte przeczytania.

10. Odessa transfer. Reportaże znad Morza Czarnego – zbiór esejów

Książka, którą nagrodziłem pomysłodawczynię niniejszego rankingu. Sam miałem przyjemność czytać ją na czarnomorskich plażach i w krymskich marszrutach. Eseje autorstwa min. Mircei Cărtărescu, Serhija Żadana i Andrzeja Stasiuka. Wszystkie kręcą się wokół Morza Czarnego, wszystkie są emocjonalne i prawdziwe. Dla tych, których podobnie jak mnie, wciąż cięgnie w te rejony, to lektura wręcz obowiązkowa.

9. Gulasz z Turula – Krzysztof Varga

Tak się składa, że również ta książka powędrowała do jednego z czytelników Na Wschód w ramach wygranej w konkursie. Lektura o tyle wartościowa, że mimo popularnego powiedzenia o dwóch bratankach, o Węgrach ciągle wiemy mało. Krzysztof Varga jest idealnym przewodnikiem po meandrach węgierskiej historii i zakamarkach madziarskiej duszy. Jeśli to Was nie przekonuje, może zrobi to ten fragment książki.

8. Powieść naturalna – Georgi Gospodinow

Odessa transfer. Reportaże znad Morza Czarnego

Autor zaliczany jest do czołowych przedstawicieli bułgarskiego postmoderenizmu. Książka została polecona przez czytelniczkę Na Wschód. Na pewno warto sięgnąć po tę pozycję, zwłaszcza z uwagi na fakt, że literatura bułgarska nie jest w Polsce szerzej znana. To może być świetny pierwszy krok do lepszego poznania dorobku bułgarskich pisarzy.

7. Imię w ciemności – Renata Šerelyté

Wyjątkowo trudno wygrzebać na polskim rynku wydawniczym coś napisane przez autorów litewskich. Ale jeśli już zaczniecie szukać, na pewno natkniecie się na Renate Šerelyté. Jej powieść jest kryminałem okraszonym wyjątkowo obficie w wątki magiczno-oniryczne. Recenzja książki „Imię w ciemności” pojawiła się na Na Wschód jako jeden z pierwszych wpisów.

6. Bałkany wyobrażone – Maria Todorova

Obszerna i szczegółowa analiza Bałkanów, nie tylko jako rejonu historycznego i politycznego. Pochodząca z Bułgarii Todorova problem traktuje wielowymiarowo i wielopłaszczyznowo. Lektura obowiązkowa dla każdego, kto interesuje się Bałkanami i Europą Środkowo-Wschodnią.

5. Rekonstrukcja narodów. Polska, Ukraina, Litwa, Białoruś 1569-1999 – Timothy Snyder

Próba rzetelnego spojrzenia na problemy, które w Polsce wciąż budzą wiele emocji. Snyder opisuje trudny proces kształtowania się nowoczesnych narodowości i nacjonalizmów na terenach dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Książka ma wartość tym większą, że autor jest Amerykaninem, nieuwikłanym w jakiekolwiek bieżące spory polityczno-historyczne.

4. Rekreacje – Jurij Andruchowycz

W zestawieniu najważniejszych książek mijającej dekady nie mogło zabraknąć Andruchowycza. Nie wiem, czy to nie najbardziej znany w Polsce autor środkowo-wschodnioeuropejski. W moim osobistym odczuciu jego książki są dość nierówne, ale akurat Rekreacje wyjątkowo przypadły mi do gustu. Można przekonać się o tym w tej krótkiej recenzji.

3. Opisać Wilno – Tomas Venclova

Każdy ma swoje ulubione miasto. Moim jest zdecydowanie Wilno. I to nie dlatego, że jest „polskie”, czy było polskie. Raczej z powodów, które opisuje Venclova. Świetna i wciągająca biografia miasta. Jeśli masz do wyboru, zabrać na wycieczkę do Wilna przewodnik albo Opisać Wilno, wybierz to drugie.

2. Gottland – Mariusz Szczygieł

Nie będę oryginalny. Podzielam zdanie kapituły nagrody Nike. To książka obowiązkowa nie tylko dla czechofilów. Jeśli ktoś z Was jeszcze jej nie przeczytał, niech czym prędzej biegnie do najbliższej księgarni. Opowiadania o Czechach, utrzymane w czeskim klimacie i przesiąknięte Czechami.

1. Depeche Mode – Serhij Żadan

Mój osobisty numer jeden. Napisana ze swadą, pod płaszczykiem beztroski kryjąca głębszą analizę postsowieckiej ukraińskiej rzeczywistości. Podczas lektury towarzyszyły mi cały czas dwie myśli. Jedna to „przeczytam wszystkie książki Żadana”. Druga „przeczytam tę książkę jeszcze raz”.

Note: There is a poll embedded within this post, please visit the site to participate in this post's poll.

Między Wschodem i Zachodem

nawschod — Tue, 01 Dec 2009 09:12:50 +0000

Podczas, gdy większość ludzi z podziwem i konsumpcyjnym zachwytem spogląda na Zachód, Na Wschód patrzy w dokładnie przeciwnym kierunku. Aby jednak w pełni zdać sobie sprawę, czemu się w obu tych przypadkach przyglądamy, wypadałoby pojęcia Wschodu i Zachodu zdefiniować, a najlepiej wytyczyć między tymi dwoma światami jakąś rozsądną granicę. Wbrew pozorom nie jest to wcale zadanie łatwe, a linii podziału, o czym niecierpliwy czytelnik zaraz się przekona, może być co najmniej kilka.

W przypadku bloga o nazwie Na Wschód zdefiniowanie, czymże wspomniany Wschód jest, wydaje się sprawą kluczową. Do tej pory oczywiście intuicyjnie czułem, gdzie lokują się moje wschodnioeuropejskie zainteresowania, co nie zmienia faktu, że momentami nie byłem pewien, cóż pod rzeczoną wschodniość można podciągnąć. Grecja to Wschód czy też Zachód? Kaukaz należy do Wschodniej Europy, czy raczej do Azji? Co z bałkańską mozaiką wpływów i kultur? Dlaczego Finlandia zwyczajowo zaliczana jest do Zachodu a Czechy do Wschodu, mimo że geografia na to nie wskazuje? Takich pytań można postawić więcej.

Mam oczywiście świadomość płynności wszelkich historycznych i społecznych granic, niemniej sam fakt ich istnienia wydaje się bezsporny i wart opisania. Zwłaszcza, że dysponuję doskonałym wsparciem w postaci poniższego schematu, wyszperanego w opasłym tomisku Normana Daviesa pod tytułem, a jakże, ”Europa”:

Jak widać kwestia podziału Europy na Wschód i Zachód jest w dużej mierze umowna i zależy od tego jakim kryterium podziału się posłużymy. Jeśli weźmiemy pod uwagę granice dawnego Imperium Rzymskiego, okaże się, że Gruzja i Armenia są bardziej zachodnie niż Dania czy Niemcy. Linia uprzemysłowienia XIX-wiecznego wyrzuci nam Norwegię i południowe Włochy do worka z napisem „Wschód”. Są oczywiście kraje, które nieodmiennie tkwią po wschodniej lub zachodniej stronie granicy, niezależnie od przyjętej metodologii, np. Portugalia czy Hiszpania. Co oczywiście nie musi się zgadzać z naszym intuicyjnym rozumieniem zachodniości, bo czy są one bardziej zachodnie niż Szwecja lub Finlandia?

Porównując mapkę z moją własną wizją Wschodniej Europy, którą staram się przedstawiać na blogu, stwierdzam że najbliższa moim wyobrażeniom granica to żelazna kurtyna. Poza nawias moich zainteresowań wypadają Niemcy oraz Polska, wątpliwości budzą natomiast Grecja i Turcja, które do państw bloku sowieckiego oczywiście nie należały. I tego będę się na Na Wschód trzymał. Oczywiście dopóki nie zmienię zdania.