Ranking top 10 książek ostatniej dekady

No i stało się! Choć wcale nie było łatwo. Zbierałem od Was informacje, grzebałem we własnej pamięci, przeglądałem notatki, radziłem się  duchów zmarłych pisarzy i w końcu jest. Subiektywny, nawschodni ranking najlepszych książek minionej dekady. Pozycje autorów pochodzących z Europy Środkowo-Wschodniej lub też dotyczące tego regionu. Bardziej lub mniej znane, ale z pewnością warte przeczytania.

Odessa transfer10. Odessa transfer. Reportaże znad Morza Czarnego – zbiór esejów

Książka, którą nagrodziłem pomysłodawczynię niniejszego rankingu. Sam miałem przyjemność czytać ją na czarnomorskich plażach i w krymskich marszrutach. Eseje autorstwa min. Mircei Cărtărescu, Serhija Żadana i Andrzeja Stasiuka. Wszystkie kręcą się wokół Morza Czarnego, wszystkie są emocjonalne i prawdziwe. Dla tych, których podobnie jak mnie, wciąż cięgnie w te rejony, to lektura wręcz obowiązkowa.

Gulasz z Turula9. Gulasz z Turula – Krzysztof Varga

Tak się składa, że również ta książka powędrowała do jednego z czytelników Na Wschód w ramach wygranej w konkursie. Lektura o tyle wartościowa, że mimo popularnego powiedzenia o dwóch bratankach, o Węgrach ciągle wiemy mało.  Krzysztof Varga jest idealnym przewodnikiem po meandrach węgierskiej historii i zakamarkach madziarskiej duszy. Jeśli to Was nie przekonuje, może zrobi to ten fragment książki.

Powieść naturalna8. Powieść naturalna – Georgi Gospodinow

Odessa transfer. Reportaże znad Morza Czarnego

Autor zaliczany jest do czołowych przedstawicieli bułgarskiego postmoderenizmu. Książka została polecona przez czytelniczkę Na Wschód. Na pewno warto sięgnąć po tę pozycję, zwłaszcza z uwagi na fakt, że literatura bułgarska nie jest w Polsce szerzej znana. To może być świetny pierwszy krok do lepszego poznania dorobku bułgarskich pisarzy.

Imię w ciemności7. Imię w ciemności – Renata Šerelyté

Wyjątkowo trudno wygrzebać na polskim rynku wydawniczym coś napisane przez autorów litewskich. Ale jeśli już zaczniecie szukać, na pewno natkniecie się na Renate Šerelyté. Jej powieść jest kryminałem okraszonym wyjątkowo obficie w wątki magiczno-oniryczne. Recenzja książki „Imię w ciemności” pojawiła się na Na Wschód jako jeden z pierwszych wpisów.

Bałkany wyobrażone6. Bałkany wyobrażone – Maria Todorova

Obszerna i szczegółowa analiza Bałkanów, nie tylko jako rejonu historycznego i politycznego. Pochodząca z Bułgarii Todorova problem traktuje wielowymiarowo i wielopłaszczyznowo. Lektura obowiązkowa dla każdego, kto interesuje się Bałkanami i Europą Środkowo-Wschodnią.

Rekonstrukcja narodów5. Rekonstrukcja narodów. Polska, Ukraina, Litwa, Białoruś 1569-1999 – Timothy Snyder

Próba rzetelnego spojrzenia na problemy, które w Polsce wciąż budzą wiele emocji. Snyder opisuje trudny proces kształtowania się nowoczesnych narodowości i nacjonalizmów na terenach dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Książka ma wartość tym większą, że autor jest Amerykaninem, nieuwikłanym w jakiekolwiek bieżące spory polityczno-historyczne.

Rekreacje4. Rekreacje – Jurij Andruchowycz

W zestawieniu najważniejszych książek mijającej dekady nie mogło zabraknąć Andruchowycza. Nie wiem, czy to nie najbardziej znany w Polsce autor środkowo-wschodnioeuropejski. W moim osobistym odczuciu jego książki są dość nierówne, ale akurat Rekreacje wyjątkowo przypadły mi do gustu. Można przekonać się o tym w tej krótkiej recenzji.

Opisać Wilno3. Opisać Wilno – Tomas Venclova

Każdy ma swoje ulubione miasto. Moim jest zdecydowanie Wilno. I to nie dlatego, że jest „polskie”, czy było polskie. Raczej z powodów, które opisuje Venclova. Świetna i wciągająca biografia miasta. Jeśli masz do wyboru, zabrać na wycieczkę do Wilna przewodnik albo Opisać Wilno, wybierz to drugie.

Gottland2. Gottland – Mariusz Szczygieł

Nie będę oryginalny. Podzielam zdanie kapituły nagrody Nike. To książka obowiązkowa nie tylko dla czechofilów. Jeśli ktoś z Was jeszcze jej nie przeczytał, niech czym prędzej biegnie do najbliższej księgarni. Opowiadania o Czechach, utrzymane w czeskim klimacie i przesiąknięte Czechami.

Depeche Mode1. Depeche Mode – Serhij Żadan

Mój osobisty numer jeden. Napisana ze swadą, pod płaszczykiem beztroski kryjąca głębszą analizę postsowieckiej ukraińskiej rzeczywistości. Podczas lektury towarzyszyły mi cały czas dwie myśli. Jedna to „przeczytam wszystkie książki Żadana”. Druga „przeczytam tę książkę jeszcze raz”.