Styczeń

Na Wschód zajął 37 miejsce w głosowaniu na Blog Roku 2010 w kategorii „Podróże i szeroki świat”. Oczywiście dzięki Waszym głosom. Może w tym roku pójdzie lepiej. Blog już został zgłoszony do konkursu. Głosowanie rozpocznie się wkrótce.

Przy okazji wybraliście najlepszą książkę dekady. Plebiscyt wygrał Mariusz Szczygieł i jego „Gottland”. Drugie miejsce przypadło ex equo „Depeche Mode” Żadana i „Gulaszowi z Turula” Krzysztofa Vargi.

Luty

Tym razem pochyliliśmy się wspólnie nad wyborem najlepszego kawałka ostatnich 10 lat. Jak zwykle zdania były podzielone, to znaczy wy sobie, a ja sobie. Ostatecznie wybraliście „Soldat” 5′nizza – Soldat, a ja „Sunt periculos:”  rumuńskiej kapeli Buricul Pamantului.

14 lutego gawiedź świętowała Walentynki, my natomiast wynajdowaliśmy inne okazje, które wiążą się z tą datą, ale z kolorowymi serduszkami już niekoniecznie. Powodem do świętowania może być choćby święto Cyryla i Metodego lub bułgarskie święto wina.

Marzec

3 marca Na Wschód oficjalnie obchodził swoje drugie urodziny. Były okolicznościowe akademie, festyny i występy zespołów ludowych. A właściwie to był wpis pod tytułem Dwa lata Na Wschód w liczbach, gdzie opisałem (a jakże) dwa lata Na Wschód w liczbach.

23 marca z kolei obchodziliśmy Dzień Przyjaźni Polsko-Węgierskiej. Nie były to jeszcze czasy Budapesztu w Warszawie więc obyło się bez politycznych przepychanek.

Kwiecień

W mińskim metrze doszło do zamachu bombowego, w którym zginęło 15 osób. Sprawcy, kilka miesięcy później, zostali skazani na karę śmierci przez rozstrzelanie.

Maj

Na Facebook’u odbyła się dyskusja, czy Kreta i Grecja to Wschód, czy też Zachód? Odbyła się nie bez powodu. Miesiąc później miałem na Kretę zawitać. Kultura grecka została niemal jednogłośnie zaliczona do Wschodu, co pozwoliło mi bez oporów wrzucać na bloga kolejne kretyńskie kreteńskie wpisy.

Serwisy informacyjne żyły, z kolei, aresztowaniem, oskarżonego o zbrodnie wojenne, Ratko Mladicia.

Czerwiec

Miast życzeń na Dzień Dziecka na FB pojawił się link do kaukaskich bajek.

14 czerwca w Poznaniu koncertowała Periferija. Jedna z najfajniejszych kapel, jakie zdarzyło mi się słyszeć.

Wakacje! Tydzień na Krecie w pięknych okolicznościach przyrody. W poszukiwaniu idealnego połączenia między zwiedzaniem a odpoczynkiem.

Lipiec

Przeczytałem najlepszą książkę w 2011 roku. Odraza Németha spodobała mi się tak bardzo, że kupiłem wszystkie pozostałe pozycje tego autora dostępne w Polsce.

Sierpień

Na Wschód dobija do magicznej liczby 1000 fanów na Facebook’u. W pobliskiej wiosce rodzi się ciele z dwoma głowami, piorun zabija nieżyjącą od lat teściową sołtysa, a Jarosław Kaczyński podaje rękę Lechowi Wałęsie.

Planujemy podróż po Czechach, przy wydatnej pomocy czytelników i fanów Na Wschód. Polecacie miejsca, zabytki i kwatery. I to polecacie bardzo trafnie.

Wrzesień

Dwutygodniowy pobyt w Czechach. Zwiedzone duże miasta i małe wioski, objechane Morawy, zaliczona prowincja. Pełnoprawne nawschodnie wakacje. Przykładowo Brno nocą wygląda właśnie tak. Niektórych wrażeń jeszcze nie było na blogu, ale z pewnością się pojawią.

Dostałem wstępne zaproszenie na Blog Forum w Gdańsku. Niestety, ostatecznie nie zostałem wybrany. Będę próbował za rok.

Październik

Julia Tymoszenko została uznana za winną nadużyć i skazana na siedem lat więzienia. Dziś już wiemy, że mimo wysiłków przeróżnych organizacji i nacisków Zachodu, pozostaje tam do teraz.

W międzyczasie Czesi dorobili się nowego superbohatera. Super Vaclav nie przebiera w środkach walcząc o przestrzeganie norm współżycia społecznego. Ciekawe, czy nadal grasuje po Pradze, czy też został złapany.

Listopad

W Święto Zmarłych zaprosiłem Was na krótki, sentymentalny spacer po cmentarzach Europy Środkowo-Wschodniej.

W Poznaniu odbyło się sporo nawschodnich imprez kulturalnych. Przykładem „Spotkania ze Wschodem” i „Czechy pod specjalnym nadzorem”.

Grudzień

Zmarł Václav Havel…

Zdjęcie z fanpage’a Jestem Czechofilem

10. Periferija - Tango

9. Travka – Intr un fel

8. Gogol Bordello – Start Wearing Purple

7. Рок группа – Попса (Popsa)

6. НРМ – Тры чарапахi (NRM – Try čarapachi)

5. Zgarie Nori – Periferia

4. 5′nizza – Soldat (Cолдат)

3. Ленинград – Мения Совут Шнур (Leningrad – Menya Zovut Shnur)

2. ДДТ – Прекрасная любовь (DDT – Prekrasnaya lyubov)

1. Buricul Pamantului – Sunt periculos

10. Odessa transfer. Reportaże znad Morza Czarnego – zbiór esejów

Książka, którą nagrodziłem pomysłodawczynię niniejszego rankingu. Sam miałem przyjemność czytać ją na czarnomorskich plażach i w krymskich marszrutach. Eseje autorstwa min. Mircei Cărtărescu, Serhija Żadana i Andrzeja Stasiuka. Wszystkie kręcą się wokół Morza Czarnego, wszystkie są emocjonalne i prawdziwe. Dla tych, których podobnie jak mnie, wciąż cięgnie w te rejony, to lektura wręcz obowiązkowa.

9. Gulasz z Turula – Krzysztof Varga

Tak się składa, że również ta książka powędrowała do jednego z czytelników Na Wschód w ramach wygranej w konkursie. Lektura o tyle wartościowa, że mimo popularnego powiedzenia o dwóch bratankach, o Węgrach ciągle wiemy mało.  Krzysztof Varga jest idealnym przewodnikiem po meandrach węgierskiej historii i zakamarkach madziarskiej duszy. Jeśli to Was nie przekonuje, może zrobi to ten fragment książki.

8. Powieść naturalna – Georgi Gospodinow

Autor zaliczany jest do czołowych przedstawicieli bułgarskiego postmoderenizmu. Książka została polecona przez czytelniczkę Na Wschód. Na pewno warto sięgnąć po tę pozycję, zwłaszcza z uwagi na fakt, że literatura bułgarska nie jest w Polsce szerzej znana. To może być świetny pierwszy krok do lepszego poznania dorobku bułgarskich pisarzy.

7. Imię w ciemności – Renata Šerelyté

Wyjątkowo trudno wygrzebać na polskim rynku wydawniczym coś napisane przez autorów litewskich. Ale jeśli już zaczniecie szukać, na pewno natkniecie się na Renate Šerelyté. Jej powieść jest kryminałem okraszonym wyjątkowo obficie w wątki magiczno-oniryczne. Recenzja książki „Imię w ciemności” pojawiła się na Na Wschód jako jeden z pierwszych wpisów.

6. Bałkany wyobrażone – Maria Todorova

Obszerna i szczegółowa analiza Bałkanów, nie tylko jako rejonu historycznego i politycznego. Pochodząca z Bułgarii Todorova problem traktuje wielowymiarowo i wielopłaszczyznowo. Lektura obowiązkowa dla każdego, kto interesuje się Bałkanami i Europą Środkowo-Wschodnią.

5. Rekonstrukcja narodów. Polska, Ukraina, Litwa, Białoruś 1569-1999 – Timothy Snyder

Próba rzetelnego spojrzenia na problemy, które w Polsce wciąż budzą wiele emocji. Snyder opisuje trudny proces kształtowania się nowoczesnych narodowości i nacjonalizmów na terenach dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Książka ma wartość tym większą, że autor jest Amerykaninem, nieuwikłanym w jakiekolwiek bieżące spory polityczno-historyczne.

4. Rekreacje – Jurij Andruchowycz

W zestawieniu najważniejszych książek mijającej dekady nie mogło zabraknąć Andruchowycza. Nie wiem, czy to nie najbardziej znany w Polsce autor środkowo-wschodnioeuropejski. W moim osobistym odczuciu jego książki są dość nierówne, ale akurat Rekreacje wyjątkowo przypadły mi do gustu. Można przekonać się o tym w tej krótkiej recenzji.

3. Opisać Wilno – Tomas Venclova

Każdy ma swoje ulubione miasto. Moim jest zdecydowanie Wilno. I to nie dlatego, że jest „polskie”, czy było polskie. Raczej z powodów, które opisuje Venclova. Świetna i wciągająca biografia miasta. Jeśli masz do wyboru, zabrać na wycieczkę do Wilna przewodnik albo Opisać Wilno, wybierz to drugie.

2. Gottland – Mariusz Szczygieł

Nie będę oryginalny. Podzielam zdanie kapituły nagrody Nike. To książka obowiązkowa nie tylko dla czechofilów. Jeśli ktoś z Was jeszcze jej nie przeczytał, niech czym prędzej biegnie do najbliższej księgarni. Opowiadania o Czechach, utrzymane w czeskim klimacie i przesiąknięte Czechami.

1. Depeche Mode – Serhij Żadan

Mój osobisty numer jeden. Napisana ze swadą, pod płaszczykiem beztroski kryjąca głębszą analizę postsowieckiej ukraińskiej rzeczywistości. Podczas lektury towarzyszyły mi cały czas dwie myśli. Jedna to „przeczytam wszystkie książki Żadana”. Druga „przeczytam tę książkę jeszcze raz”.

Note: There is a poll embedded within this post, please visit the site to participate in this post's poll. ]]> http://www.nawschod.eu/ogolnie/ranking-top-10-ksiazek-ostatniej-dekady/feed 13 http://www.nawschod.eu/ogolnie/nawschodnia-dekada-%e2%80%93-ranking-najlepszych-ksiazek-filmow-i-piosenek-mijajacego-dziesieciolecia http://www.nawschod.eu/ogolnie/nawschodnia-dekada-%e2%80%93-ranking-najlepszych-ksiazek-filmow-i-piosenek-mijajacego-dziesieciolecia#comments Thu, 30 Dec 2010 07:51:37 +0000 nawschod http://www.nawschod.eu/?p=1909 Jedna z fanek Na Wschód na Facebook’u zwróciła mi ostatnio uwagę, że koniec 2010 roku to doskonały czas na sporządzenie rankingu podsumowującego mijającą dekadę z nawschodniego punktu widzenia. Chciałbym zaprosić Was wszystkich do współpracy przy tym projekcie. Stwórzmy wspólnie listę najlepszych książek, filmów i muzyki, pochodzących z Europy Środkowo-Wschodniej lub dotyczących tego regionu. Poza geografią, warunek jest jeden. Czas publikacji w Polsce to okres między 2001 i 2010 rokiem. Pomożecie?

Wysyłajcie swoje kandydatury na adres nawschod@poczta.pl, wrzucajcie je na Facebook’a, komentujcie na tym blogu, blipujcie i twittujcie. Jeśli znajdziecie jeszcze inny sposób, żeby podzielić się swoimi pomysłami, wykorzystajcie go. Zaproście do zabawy znajomych. Utwórzmy wspólnie nawschodni ranking najlepszych muzycznych, filmowych i literackich przedsięwzięć mijającej dekady!

Jeśli uda nam się zgromadzić wystarczająco dużo kandydatur, urządzimy wielkie głosowanie. Sam jestem ciekaw jego wyników.

W przypadku bloga o nazwie Na Wschód zdefiniowanie, czymże wspomniany Wschód jest, wydaje się sprawą kluczową. Do tej pory oczywiście intuicyjnie czułem, gdzie lokują się moje wschodnioeuropejskie zainteresowania, co nie zmienia faktu, że momentami nie byłem pewien, cóż pod rzeczoną wschodniość można podciągnąć. Grecja to Wschód czy też Zachód? Kaukaz należy do Wschodniej Europy, czy raczej do Azji? Co z bałkańską mozaiką wpływów i kultur? Dlaczego Finlandia zwyczajowo zaliczana jest do Zachodu a Czechy do Wschodu, mimo że geografia na to nie wskazuje?  Takich pytań można postawić więcej.

Mam oczywiście świadomość płynności wszelkich historycznych i społecznych granic, niemniej sam fakt ich istnienia wydaje się bezsporny i wart opisania. Zwłaszcza, że dysponuję doskonałym wsparciem w postaci poniższego schematu, wyszperanego w opasłym tomisku Normana Daviesa pod tytułem, a jakże, ”Europa”:

Jak widać kwestia podziału Europy na Wschód i Zachód jest w dużej mierze umowna i zależy od tego jakim kryterium podziału się posłużymy. Jeśli weźmiemy pod uwagę granice dawnego Imperium Rzymskiego, okaże się, że Gruzja i Armenia są bardziej zachodnie niż Dania czy Niemcy. Linia uprzemysłowienia XIX-wiecznego wyrzuci nam Norwegię i południowe Włochy do worka z napisem „Wschód”. Są oczywiście kraje, które nieodmiennie tkwią po wschodniej lub zachodniej stronie granicy, niezależnie od przyjętej metodologii, np. Portugalia czy Hiszpania. Co oczywiście nie musi się zgadzać z naszym intuicyjnym rozumieniem zachodniości, bo czy są one bardziej zachodnie niż Szwecja lub Finlandia?

Porównując mapkę z moją własną wizją Wschodniej Europy, którą staram się przedstawiać na blogu, stwierdzam że najbliższa moim wyobrażeniom granica to żelazna kurtyna. Poza nawias moich zainteresowań wypadają Niemcy oraz Polska, wątpliwości budzą natomiast Grecja i Turcja, które do państw bloku sowieckiego oczywiście nie należały. I tego będę się na Na Wschód trzymał. Oczywiście dopóki nie zmienię zdania.